KINOTEKA U 2011. OBELEŽAVA 100 GODINA PRVOG SRPSKOG FILMA

Nebojša Đorđević    Film, Vesti

Godina domaćeg filma

Scena iz filma “Karađorđe”

BEOGRAD - Direktor Jugoslovenske kinoteke Radoslav Zelenović istakao je danas da se u oktobru 2011. godine navršava 100 godina od premijere prvog srpskog igranog filma “Karađorđe”, te je Kinoteka predložila Ministarstvu kulture bogat program aktivnosti za “Godinu domaćeg filma”, koja bi trebalo da bude proglašena povodom tog jubileja.

“Sada se pravi stopostotno digitalizovana verzija ‘Karađorđa’, koja je prethodno rekonstruisana samo analogno. Objavićemo je dogodine kao jedan od tri DVD-a iz kolekcije prvog srpskog producenta Svetozara Botorića”, rekao je on.

U toku je dogovor sa PTT-om o izdanju jubilarne marke sa likom reditelja tog filma i čuvenog glumca Čiča Ilije Stanojevića, a pokrenute su inicijative da se po njemu nazove jedna ulica u Beogradu i da se postavi spomen ploča kod Bezistana (na Terazijama) gde je film sniman.

Knjiga o Čiča Iliji, iz pera Velibora Savića, već je objavljena, a u planu su i knjiga o Botoriću, zatim spomenik Čiča Iliji u njegovoj rodnoj Osečini i druge akcije.

Povodom jubileja, filmski umetnici biće pozvani da izaberu “sto najboljih srpskih filmova”, uključujući i one snimane pre “Slavice” (prvog filma posle Drugog svetskog rata). Kinoteka će prikazati taj ciklus i prirediti nekoliko tematskih izložbi.

Sumirajući rad u 2010. godini, Zelenović je podsetio da je Kinoteka iz sredstava Ministarstva kulture obavila 60 restauracija srpskih filmova, od “Pop Ćira i pop Spira” do “Ko to tamo peva” i da su urađene nove kopije.

* Kao tri strateška cilja u 2011. Zelenović je naveo zaštitu nitratne kolekcije (sa 15.000 filmova iz perioda 1895-1952), podsetivši da je Kinoteka aplicirala kod UNESKO-a da se ta kolekcija stavi na listu svetske baštine, da se Muzej kinoteke u Kosovskoj ulici zaštiti kao spomenik kulture, sredi i sačuva kao bioskop, kao i da se konačno završi zgrada u Uzun Mirkovoj.

Upravnik Muzeja kinoteke Dinko Tucaković je najavio da će od iduće godine redovna publikacija sa mesečnim programom Muzeja kinoteke prerasti u časopis. Prvi, probni broj za januar 2011. priredio je Vladimir Ćuk, a tema je “Tajne mača”, kako se zove i januarski ciklus filmova u Muzeju.

Izvor: Tanjug/Blic Online

FANTASTIČNA ČETVORKA POSTAJE TRIO

Nebojša Đorđević    Strip, Vesti

Fantastična četvorka, grupa superheroja nastalih pre skoro pola veka, uskoro će postati trio, piše “Telegraf”.

“Marvel komiks” je saopštio da će jedan član grupe, koja se sastoji od Gospodina Fantastičnog, Nevidljive žene, Čovek baklja i Stvora, umreti u broju 587. sledećeg meseca.

Izvršni direktor Tom Brevurt rekao je da je do sada bilo gomila znakova ko će umreti u trenutnom zapletu.

“Mislim da smo dali gomilu znakova ko bi mogao da umre - možda čak i previše. U stvari, svaki od naših vodećih likova je prethodnog meseca ostavljen u životno opasnoj situaciji”, istakao je Brevurt.

Broj 587. biće objavljen u januaru umotan u crnu kesu kako bi se sprečili znatiželjnici da otkriju ko će umreti pre nego što kupe strip.

Postavlja se, ipak, pitanje koliko će to biti trajno - smrt je već posećivala Fantastičnu četvorku, koju su početkom šezdesetih godina stvorili Sten Li i Džek Kirbi.

Sju Storm, Nevidljiva žena, navodno je jednom bila umrla, ali se ispostavilo da je to samo varka. Njen muž Rid Ričards, odnosno Gospodin Fantastični, navodno je umro u eksploziji nakon borbe sa stalnim neprijateljem Dr Dumom, ali je, u stvari, bio prebačen u drugu dimenziju.

Ovog puta “Marvel” je odlučan - kada se završi trenutni zaplet priče, Fantastična četvorka će prestati da postoji.

Izvor: Blic Online M. Milikšić Foto: Wikipedia

JULIJANA MARINKOVIK - Izbor iz poezije

Nebojša Đorđević    Poezija

Julijana Marinkovik je savremena makedonska pesnikinja. Po profesiji je diplomirani pedagog. Još kao učenica učestvovala je na raznim literarnim manifestacijama i takmičenjima. Ima osvojenu prvu nagradu literrlnog stvaralaštva Udruženja civilnih invalida rata (Bitola), prvu nagradu na takmičenju Omladinskog saveza Makedonije,  povodom dana ekologije, dobitnica je i četiri prve nagrade na takmičenju koje je raspisala O.U. “Braća Miladinovi”  povodom školskog praznika. Takođe je dobila prvu nagradu  “Semejna paleta” na Makedonskoj televiziji, a i niz drugih nagrada i priznanja.

Autor je zbirki pjesama “Pepelni snista” i ”Pregratkata na vetrot”. Sve njene pesme ovde zastupljene,sa makedonskog na hrvatski jezik, preveo je zadarski pesnik Duško Babić.

MUZIKA

Kroz zvučnu prašinu
neka obična priča
tka se prozorom
razjapljene noći
u zjenicama
jedrih očiju
skupocjen rubin
žmirka usred dubine
zvjezdanih nota
kao svijetli trag
što dolazi
od oaze
noćnog glazbala
kroz raspupanu mjesečinu
izgubila sam put
što vodi
do zatočenog legla
zanosnog vjetra
A samo se sjećam
laganog drijemeža
u najvihornijem viru
kako me diže
otuda nježno rumenilo
uzvišene etide
lagano se ljuljam
u klizavom prostranstvu
kroz protok
kozmičkog iskona
u magnetnom krugu
vlastite karme
treperim zajedno
sa živim iskrama
fatalnog Orfeja
I trajem li u
prolivenoj ludosti
magičnog razboja
što me obasipa
bojama
blažene trpeze
tamo gdje sanjam
mliječnu stazu
u zanosu
vječnog rađanja
tišine
sred jutarnjeg zraka
što iščezava
sa tajnim izgovorima
Božjeg titraja…

LJUBAVNA

U proteku tajne
zamišljam san
pritom ostavljajući vrijeme
da prodrem
u tvoju samoću
sa jednom nečujnom misli
da proberemo
utišane riječi
a ti da postaneš točka
koju nešto priječi
da postoji
I koliko zvuči
evo tako
raspeta prijetnja
iza staklenog vidika
i ponovljena igra
prozirne milosti
U postojanju sjećanja
izmjerit ću
zvijezde padalice
skrivene u ogradi
ledenog prostranstva
A najčešće se trgnem
od nejasnog prizora
negdje iza koraka
i širine pogleda
i nehajno kružim
beznačajnim vremenom
ploveći
bezvremenim pričama
I kakve koristi od bića
i besciljnog putovanja
kad ću rasporediti samo
narasle kozmičke brzine
u tvoju geometriju
tek toliko da naslikam
ostatak
od preostalog svijeta…

RIJEČ

Osamljene stranice
i spoznajna čudesa
neizvjesna vremena
uspravljena pred
hramom
neizrečenih praznina
a ti šutiš…
stojiš pritajeno
u čudnoj mirnoći
nekakva nijemost
priziva zanos
neizgovorenih dubina
Zgušnjuju se vokali
u zagušenim mislima
roji se šapat
neprohodnih rijeka
a ti šutiš…
od tuda sva iskušenja
započinju
premjestili se
nedirnuti snovi
istekle neizrečene
istine
rasanile se legende
pred rajskim vratima
a ti šutiš…
Sada nebrojeni hodnici
podižu mrak
razapetog glasa
bezlične slike lebde
podmuklo pred
tvojim vratima
množi se upravo
rođeni svijet
a ti šutiš…
A ti šutiš
tako stameno
silnija od nebesa
zasićena od bijednih
pogleda
prema uzvišenim visinama
preslikanim
u vlastito biće
skrivaš se
zamamno
zapletena među
rečenicama
u tom ognju
u đerdan pretvorena
od svjetlosti magične
a ti šutiš…

ŽENA

Uspravljaš se
kroz metafore
dana
zagrljena od splava
udahnutog vremena
i pritajenih mudrosti
nečujnih rijeka
Alkemijski zanos
budi noću
tvoj zalistan svijet
izvezeni uzdasi
tope u zagrljaju
zvjezdani prah
Na tvom licu
umilan vjetar
sanja
trajna božanstva
Šapuću zanosi
u razbuđenim očima
Rasprostiru se
snovi pred
nakupljenom nadom
Oglasile te pjesme
kroz žuborljive vode
Ti nježnija
od svjetlosti
dolaziš sa trepetom
bisernih zvona
Sa bljeskom
raspjevanog cvijeta
i uzbuđenjem
čarobnog jutra
Izlivena nebesima
Preslikana
kroz vremestoj
naraslog sunca…

BIJEG

U lažnom vrtu
tužnih nota
izmamljen dodir
pokorno se seli
u nedostižne misli
Želim samo da zaplešem
sa uspavanim zvijezdama
u neznanom vremenu
da stvaram stih
od utrobe njene
da raznesem trepet
uzburkanih voda
što se grči
sa bludnim porivom
zadihanih zvukova
Ali ti postojiš
samo u blijedoj sinkopi
i plitkim riječima
među ispisanom
poezijom što prva
će zavijoriti
sa svetom muzikom
orgulja
Milovala sam
samo da dodirnem
rubove
smrvljenih uzbuđenja
u večernjem bdijenju
još čeznem
za otvorenim bijegom
u nevidljivi svod
geološke epohe
I..pronađoh li
ljubavni drijemež
u divljini
preplavljenih glasova
i izmorenom leleku
izmišljene sudbine
samo zagonetni razgovori
dok svijet šuti…
Dok svijet šuti
ošamućen daljinama
i suhim pejzažima
što će trajati
samo treptaj
pred mamurno jutro
dodirujući
vlastitu sjenku
sa posljednjim pogledom
na iščezlu vječnost…

BAJKA

Ponovno visine
beskrajno pritišću
dosadna jutra
nakupljenih čudesa
kroz zvučne lance
nesimetričnih voda
uzaludno se odupirem
gledanju kiša
i svaka kaplja
se smrzava
na mom jeziku
množenjem
vlažne svjetlosti
što se razmnožava
na gornjem katu
rubinskog neba
i svaki zarez
me zaustavlja pred
krupnim prazninama
otkrivenih bajki
A predamnom
padaju maske
i svaka bajka
je vjetrovito slovo
dvosmislena igra
kroz skršeno vrijeme
zamišljam samo
tajnovita skloništa
u nedoživljenim ljetima
između sunčanih besjeda
i prebrzog protjecanja
plemenitih ljepota
I što bi bilo
i sa najtoplijim bajkama
kad i pred tvoje lice
po nebrojeno puta
tamni plastovi
bezbrojnih vremena
zaglušuju
svetu tutnjavu
zasjenčenog jutra
a svaka staza
vodi u nepovrat
da smo postojali
neupućeni
u nedostupne bajke
klečeći
pred oreolom svjetlosti
tek u jednom zalutalom svijetu…

NOKTURNO

Dosižeš do korijena
moje krotke planete
otključavaš
san od pamuka
i kao iz majčinog pazuha
podaješ mi
roj sjemenja
da obnovim svijet
nezavršene budućnosti
da okopnim kiše
što su se zagledale
u vječni sat
a sve putem
one sličnosti
sa poludjelom dušom
što bijesno skiće
tražeći lijek
da ukroti
nepovratnu prošlost
što bludi
sa moći
istrošenog vremena
I tako potajno
strepiš
sa uzvišenim šapatom
treperiš na splavu
preplavljenih voda
krstariš
sva ljeta
kao krilata ptica
kaplješ
nevidljivu noć
izobiljem
pijanih tajni
i ponekad omamljena
spavaš u zagrljaju
osame svoje
I neka tišina
me odnosi
u izvor
mojih predaka
da zasadim
pregršt ljepote
pod mostove
slamnatih rijeka
kroz sedam vijekova
gdje su se sjekle
mjesečine
zamasima sablje
da zapalim svijeće
kad ne poznajem
riječi
skrivene misli
u silnoj nedoumici
tvog prvog susreta
sa rodom čovjeka…

JEDNA OBIČNA PRIČA ZA SEBE…I ZA TEBE

Spavaš duboko
sa otvorenim prozorom
u jednom razgrljenom mjestu
s oblačnim prizorom
i ne čekaš dugo
da se provjetri
prolaznost pomisli
da ono što pamtiš
je kao torba
istrešena na zemlju
prazno vrijeme
što se sručilo
kroz gladne sjenke
bojnog polja
I reci
kako da se skrivamo
u mrtvim predmetima
između ograda
u jednom
zapečaćenom snu
zagušenom zabludama
i nemoj misliti
da je lako
zastati u sebi
dok tražiš
plitke riječi
Dok razgovaraš
sa pijanim vjetrom
u potajnoj magiji
zaglušenih zvona
pristoji ti
da izmisljaš jave
i na svakom uglu
da posegneš
za nespokojnim kišama
koje svunoć
ispunjavanju pukotine
preplavljene rijeke
u bolnom tugovanju
jesenjih biljaka
Čini se
da samo kazaljke
se vrte
dozivajući tempo
nepromišljene scene
u kojoj smo ja i ti
glumili
pogrešan monolog…

POTVRĐENA AUTENTIČNOST VELASKEZOVE SLIKE

Nebojša Đorđević    Slikarstvo, Vesti

Portret kralja Filipa IV, delo španskog slikara Dijega Velaskeza (1599 -1660), ponovo je izložen u Metropoliten muzeju u Njujorku pošto je potvrđena njegova autentičnost.

Uprava muzeja je povukla sliku 1973. godine verujući da ju je naslikao neko od pomoćnika ili sledbenika slavnog baroknog majstora. Nakon jednogodišnje restauracije, medjutim, stručnjaci su preinačili nalaz i portret se sada može videti u galeriji posvećenoj delima evropskih slikara.

Kako prenosi BBC, reč je o jednom od stotinjak radova Dijega Velsakeza koji je bio glavni umetnik na dvoru kralja Filipa IV.

Portret, izložen u muzeju od 1914. godine, poslednji put je čišćen i restauriran 1911, a istoričari umetnosti su godinama polemisali o njegovoj autentičnosti.

Metropoliten je pre više od tri i po decenije povukao sliku zajedno sa još 300 spornih umetničkih dela iako je posedovao Velaskezov račun za sliku sa kraljevim potpisom koji jasno svedoči o njenoj autentičnosti.

Restauracija uz pomoć rendgena

Pre godinu dana, portet 18-godišnjeg kralja podvrgnut je opsežnoj restauraciji tokom koje su skinuti debeli slojevi naknadno nanete boje i laka. Pomoću rendgenskih snimaka, stručnjaci su uspeli da prodru do originalne slike i da na njoj otkriju karakteristične Velaskezove poteze kičicom.

Izvor: Blic Online/Tanjug

IZLOŽBA SLIKA SAVE ŠUMANOVIĆA U DOMU VOJSKE SRBIJE

Nebojša Đorđević    Kultura, Slikarstvo, Vesti

Mi­ni­star od­bra­ne Dra­gan Šutano­vac otvorio je u Galeriji Doma Vojske Srbije iz­lo­žbu slika Sa­ve Šu­ma­no­vi­ća “Put do sli­ke”, najnoviju postavku Ga­le­ri­je “Sava Šu­ma­no­vić” iz Šida, koju će posetioci moći da vide do 29. janu­a­ra 2011. go­di­ne.

Prema rečima direktorke Galerije iz Šida Ve­sne Buroje­vić, za gostovanje ove izložbe u Domu Vojske zaslužan je ministar Šutanovac, koji je prilikom posete Šidu inicirao organizovaje iz­lo­žbe u Beogradu.

“Izložba suptilno ski­da veo taj­ne sa stva­ra­lač­kog pu­ta Sa­ve Šumano­vi­ća od pri­pre­me do za­vr­še­nog umet­nič­kog de­la. Sve sli­ke i pred­lo­šci ko­ji či­ne ovu iz­lo­žbu na­sta­li su u pe­ri­o­du od 1927. do 1942. go­di­ne.

Iz­lo­žba ob­u­hva­ta 74 sli­ke i ski­ce ko­je obra­zu­ju 35 pa­ro­va. Od to­ga su 33 sli­ke ura­đe­ne teh­ni­kom ulje na plat­nu, a 41 su pred­lo­šci za sliku u ra­znim teh­ni­ka­ma”, kazala je sinoć Burojevićeva.

“Govoriti o Savi Šumanoviću je izuzetno teško, jer delo koje je obeležilo njegov život i nedelo koje je obeležilo kraj njegovog života, svakako ga svrstavaju u jednog od najznamenitijih Srba u istoriji srpskog naroda, mi smo imali tu čast i zadovoljstvo da Dom Vojske bude domaćin ovakvoj izložbi”, kazao je Šutanovac, otvarajući izložbu.

Ministar je podsetio da je pre više od godinu dana u rekonstruisanom prostoru Doma Vojske prva izložba bila dela Cileta Marinkovića, a potom su se nizali brojni kulturni događaji.

“U toku ove godine imali smo izložbu iračkog slikara, očekujemo izložbu alžirske kulture, a u narednoj godini biće mnogo više muzičkih i likovnih dešavanja”, kazao je Šutanovac.

On je istakao da Vojska Srbije polaže veliku pažnju na umetnost i želi da pokaže da izdvaja puno energije i vremena za promociju naše kulture u zemlji i van granica naše zemlje.

Ovu godinu završavamo sa dva izuzetno velika događaja, izložbom Save Šumanovića i velikim Gala koncertom, na kome će sutra ponovo nastupati naš Simfonijski orkestar”, kazao je Šutanovac.

On je podsetio da je u prošloj godini Uprava za odnose s javnošću Ministarstva odbrana imala puno posla, navodeći da je prvi put Simfonijski orkestar “Stanislav Binički” izdao dva CD-a, jedan CD narodne muzike s Merimom Njegomir, koja je izvodila srpske tradicionalne pesme s orkestrom i CD srpskih kola i naših marševa.

“Najveći posao koji je naša Uprava za odnose s javnošću imala prošle godine je bila promocija Vojske Srbije kroz projekat “Budi profesionalac”, koji je dobio veliko priznanje kao najbolja neprofitabilna kampanja u ovoj godini”, istakao je Šutanovac.

Biće još izložbi u Domu vojske

Iz­lo­žba je deo no­vog kon­cep­ta iz­la­gač­ke de­lat­no­sti Me­di­ja cen­tra “„Od­bra­na” i opre­de­lje­nja da se u Do­mu Voj­ske Sr­bi­je u Be­o­gra­du ubuduće or­ga­ni­zu­ju re­pre­zen­ta­tiv­ne iz­lo­žbe u sa­rad­nji sa po­zna­tim srpskim mu­ze­ji­ma, ga­le­ri­ja­ma i le­ga­ti­ma ve­li­ka­na na­še li­kov­ne umet­no­sti.

Slobodan ulaz

Ulaz na iz­lo­žbu je slo­bo­dan, a sred­stva pri­ku­plje­na pro­da­jom ka­ta­lo­ga iz­lo­žbe namenjena su za fi­nan­si­ra­nje re­sta­u­ra­tor­sko-kon­zer­va­tor­skih rado­va i sa­ni­ra­nje ošte­će­nja na sli­ci Sa­ve Šu­ma­no­vi­ća iz se­ri­je „Cveće” ko­ja je u vla­sni­štvu Me­di­ja cen­tra “Od­bra­na”.

Pokrovitelj izložbe je “Delta Đenerali” osiguranje.

Izvor: Blic Online