Nebojša Đorđević   Knjige, Vesti

Posle pedeset godina, zahvaljujući najviše nastojanju Vukove zadužbine, odužen je veliki dug Vuku Karadžiću - objavljivanje „Sabranih dela Vuka Karadžića”, u 36 knjiga, u kojima se nalazi sve ono što je Vuk napisao za života. Od redakcije „Sabranih dela”, koja se starala o ovome poslu, niko više nije živ.

Preminuo je i Golub Dobrašinović, vukovac kakav niko pre ni posle njega nije bio, koji je ceo život posvetio Vukovom delu, priređivač Vukove prepiske u trinaest knjiga, najznačajnijeg arhiva srpske kulture u 19. veku.

Od 2002. godine, naglašava Maticki, čekali su da svetlo dana ugledaju preostale dve knjige „Sabranih dela”: trinaesta knjiga „Prepiske” i drugi tom treće knjige „O jeziku i književnosti”. Danas su ove knjige pred nama. Objavljena je poslednja knjiga „Prepiske”, uz veliku pomoć Ljubice Narančić, višegodišnje saradnice Goluba Dobrašinovića na ovom poslu.

Aleksandar Milanović je priredio za štampu preostalu knjigu Vukovih tekstova „O jeziku i književnosti”. Izdavačko preduzeće ,,Prosveta”, bilo je izvršni izdavač od 1964. godine. Sa

Narodnom bibliotekom postignut je dogovor da se tokom 2015. godine digitalizuju „Sabrana dela”, i da u elektronskom obliku budu dostupna na sajtu Narodne biblioteke. Ovo je važno, jer posle pedeset godina izdavanja sabranih Vukovih dela teško je sačiniti dovoljan broj štampanih kompleta.

Objavljeno je i fototipsko izdanje Vukovog časopisa „Kovčežić za istoriju, jezik i običaje Srba sva tri zakona” (Beč, 1849), koje je priredila akademik Nada Milošević Đorđević. Vukova zadužbina je ranije već objavila svih pet godišta Vukovog bečkog zabavnika „Danica” (1826-1829; 1834), tako da je sada, fototipski, objavljena sva Vukova periodika.

„Danica” Vukove zadužbine za 2015. godinu, na gotovo 600 strana, koju su uredili Miodrag Maticki i Nada Milošević Đorđević, sa više priloga, najavila je veliku Vukovu godišnjicu. U odeljku ,,Godišnjice” osvetljeni su najdublji tragovi koje je ostavilo Vukovo delo: na planu recepcije u svetskoj književnosti (Boško Suvajdžić: „Srpska narodna poezija u svetu - svet u srpskoj narodnoj poeziji”), u radu na lingvistici (Veljko Brborić: „Đuro Daničić i Vuk Karadžić”), etnomuzikologiji (Dragan R. Mlađenović: „Vukovo ‘ženskinje’ i srpska etnomuzikologija”) i etnografiji (Vesna Marjanović: „Srpski rječnik Vuka Karadžića u svetlu etnografije”). Tri pesnika podarila su „Danici” svoje pesme o Vuku (Dušan Pajin, Jovo Knežević i Ljubiša Đidić).

U odeljku ,,Osvetljenja” na vukovski način obeležena je stogodišnjica početka Velikog rata (1914-2014). Milunka Mitić piše o „Odjecima Prvog svetskog rata u književnosti”, a posebno je osvetljeno kultno delo Stevana Jakovljevića „Srpska trilogija” (Katarina Granata Savić: „Veliki rat očima savremenika. Stevan Jakovljević (1890-1962)”; Miodrag Maticki: „Puk u devojačkoj sobi”). Radovan M. Marinković je uspomenu na poginule junake Velikog rata iskazao dirljivim pregledom epitafa na njihovim spomenicima.

I u odeljku ,,Narodna književnost” našli su se prilozi u kojima se nastavlja Vukov sakupljački rad narodnih umotvorina. Branko Zlatković piše o pripovednim slojevima kulta patrijarha Pavla, Staniša Vojinović nastavlja sa pregledom rada sakupljača narodnih umotvorina koji su se još tokom Vukovog života, kao osvedočeni vukovci, prihvatili sakupljačkog posla (Maksim Ranković, Adam Dragosavljević, Nikanor Grujić, Miloš Popović), Slavoljub Vasojević je za „Danicu” priložio kazivanja koja pamte i stvaraju doseljenici iz krajeva Vukovih predaka, a Branko Ćupurdija upamćene brojanice iz Drežnice.

I savremeni srpski pisci predstavljeni su pričama tematsko-motivski vezanim za Vukovo delo (Svetlana Velmar Janković, Slavica Garonja Radovanac), a tu su i prilozi: Radovana Belog Markovića, Zorana Mandića, Nikole Vujčića, Adama Puslojića, Marije Prgomelje, Miodraga Maksimovića.

Odeljak ,,Književnost i umetnost” začinjen je tragalačkim muzikološkim prilozima Đorđa Perića i Ace Dogandžića. Tu su i zanimljivi prilozi: Olivere Batajić Sretenović, Olge Zirojević, Jelene Davidović, Ljiljane Stošić, Žarka Rošulja, Srđana Samutrovića, Aleksandre Ninković Tašić, Gordane Maletić, Đorđa Malavrazića…

Na kraju, na više od dvesta strana, objavljena je „Danica za mlade” - Školski zabavnik za 2015. godinu.

Tokom 2013. i 2014. godine čitav rad i angažovanje Vukove zadužbine oko Vuka i njegovog dela, ističe Miodrag Maticki, predsednik Skupštine Vukove zadužbine, bilo je u znaku obeležavanja 150-godišnjice njegove smrti (1864). Tome su bile podređene sve njene programske aktivnosti, od naučnih, do onih koje se tiču obrazovanja i rada sa mladima.

Izvor: Politika/Z. Radisavljević



Postavite komentar