Nebojša Đorđević    Knjige, Vesti

Posle pedeset godina, zahvaljujući najviše nastojanju Vukove zadužbine, odužen je veliki dug Vuku Karadžiću - objavljivanje „Sabranih dela Vuka Karadžića”, u 36 knjiga, u kojima se nalazi sve ono što je Vuk napisao za života. Od redakcije „Sabranih dela”, koja se starala o ovome poslu, niko više nije živ.

Preminuo je i Golub Dobrašinović, vukovac kakav niko pre ni posle njega nije bio, koji je ceo život posvetio Vukovom delu, priređivač Vukove prepiske u trinaest knjiga, najznačajnijeg arhiva srpske kulture u 19. veku.

Od 2002. godine, naglašava Maticki, čekali su da svetlo dana ugledaju preostale dve knjige „Sabranih dela”: trinaesta knjiga „Prepiske” i drugi tom treće knjige „O jeziku i književnosti”. Danas su ove knjige pred nama. Objavljena je poslednja knjiga „Prepiske”, uz veliku pomoć Ljubice Narančić, višegodišnje saradnice Goluba Dobrašinovića na ovom poslu.

Aleksandar Milanović je priredio za štampu preostalu knjigu Vukovih tekstova „O jeziku i književnosti”. Izdavačko preduzeće ,,Prosveta”, bilo je izvršni izdavač od 1964. godine. Sa

Narodnom bibliotekom postignut je dogovor da se tokom 2015. godine digitalizuju „Sabrana dela”, i da u elektronskom obliku budu dostupna na sajtu Narodne biblioteke. Ovo je važno, jer posle pedeset godina izdavanja sabranih Vukovih dela teško je sačiniti dovoljan broj štampanih kompleta.

Objavljeno je i fototipsko izdanje Vukovog časopisa „Kovčežić za istoriju, jezik i običaje Srba sva tri zakona” (Beč, 1849), koje je priredila akademik Nada Milošević Đorđević. Vukova zadužbina je ranije već objavila svih pet godišta Vukovog bečkog zabavnika „Danica” (1826-1829; 1834), tako da je sada, fototipski, objavljena sva Vukova periodika.

„Danica” Vukove zadužbine za 2015. godinu, na gotovo 600 strana, koju su uredili Miodrag Maticki i Nada Milošević Đorđević, sa više priloga, najavila je veliku Vukovu godišnjicu. U odeljku ,,Godišnjice” osvetljeni su najdublji tragovi koje je ostavilo Vukovo delo: na planu recepcije u svetskoj književnosti (Boško Suvajdžić: „Srpska narodna poezija u svetu - svet u srpskoj narodnoj poeziji”), u radu na lingvistici (Veljko Brborić: „Đuro Daničić i Vuk Karadžić”), etnomuzikologiji (Dragan R. Mlađenović: „Vukovo ‘ženskinje’ i srpska etnomuzikologija”) i etnografiji (Vesna Marjanović: „Srpski rječnik Vuka Karadžića u svetlu etnografije”). Tri pesnika podarila su „Danici” svoje pesme o Vuku (Dušan Pajin, Jovo Knežević i Ljubiša Đidić).

U odeljku ,,Osvetljenja” na vukovski način obeležena je stogodišnjica početka Velikog rata (1914-2014). Milunka Mitić piše o „Odjecima Prvog svetskog rata u književnosti”, a posebno je osvetljeno kultno delo Stevana Jakovljevića „Srpska trilogija” (Katarina Granata Savić: „Veliki rat očima savremenika. Stevan Jakovljević (1890-1962)”; Miodrag Maticki: „Puk u devojačkoj sobi”). Radovan M. Marinković je uspomenu na poginule junake Velikog rata iskazao dirljivim pregledom epitafa na njihovim spomenicima.

I u odeljku ,,Narodna književnost” našli su se prilozi u kojima se nastavlja Vukov sakupljački rad narodnih umotvorina. Branko Zlatković piše o pripovednim slojevima kulta patrijarha Pavla, Staniša Vojinović nastavlja sa pregledom rada sakupljača narodnih umotvorina koji su se još tokom Vukovog života, kao osvedočeni vukovci, prihvatili sakupljačkog posla (Maksim Ranković, Adam Dragosavljević, Nikanor Grujić, Miloš Popović), Slavoljub Vasojević je za „Danicu” priložio kazivanja koja pamte i stvaraju doseljenici iz krajeva Vukovih predaka, a Branko Ćupurdija upamćene brojanice iz Drežnice.

I savremeni srpski pisci predstavljeni su pričama tematsko-motivski vezanim za Vukovo delo (Svetlana Velmar Janković, Slavica Garonja Radovanac), a tu su i prilozi: Radovana Belog Markovića, Zorana Mandića, Nikole Vujčića, Adama Puslojića, Marije Prgomelje, Miodraga Maksimovića.

Odeljak ,,Književnost i umetnost” začinjen je tragalačkim muzikološkim prilozima Đorđa Perića i Ace Dogandžića. Tu su i zanimljivi prilozi: Olivere Batajić Sretenović, Olge Zirojević, Jelene Davidović, Ljiljane Stošić, Žarka Rošulja, Srđana Samutrovića, Aleksandre Ninković Tašić, Gordane Maletić, Đorđa Malavrazića…

Na kraju, na više od dvesta strana, objavljena je „Danica za mlade” - Školski zabavnik za 2015. godinu.

Tokom 2013. i 2014. godine čitav rad i angažovanje Vukove zadužbine oko Vuka i njegovog dela, ističe Miodrag Maticki, predsednik Skupštine Vukove zadužbine, bilo je u znaku obeležavanja 150-godišnjice njegove smrti (1864). Tome su bile podređene sve njene programske aktivnosti, od naučnih, do onih koje se tiču obrazovanja i rada sa mladima.

Izvor: Politika/Z. Radisavljević

U SUSRET 12. NOĆI MUZEJA I NOVINE KOJE DONOSI

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Manifestacija Noć muzeja, 12. po redu, biće održana u subotu 16. maja u celoj Srbiji, najavljuje umetničko-produkcijska grupa Noć muzeja.

Noć muzeja je ujedno deo Evropske Noći muzeja čijoj se inicijativi priključila 2006. godine. Decenija postojanja manifestacije ukazala je na potrebu šireg pristupa manifestaciji kao i na uvođenje teme večeri koja ima za cilj da edukuje i ukaže na bitne istorijske, socijalne i kulturne trenutke.

Zbog toga Noć muzeja uvodi programski savet koji je usvojio koncept i akcente ovogodišnje manifestacije.

Programski savet čine: arhitekta i akademik Branislav Mitrović, istoričarka umetnosti Lidija Merenik, vajar Mrđan Bajić, istoričar Milan Tlačinac i arheolog Marko Popović.

Tematski manifestacija će ići u dva smera. Jedan se priključuje obeležavanju važnih godišnjica dok se druga tiče edukacije najmlađih - dečje Noći muzeja.

Ovogodišnja Noć muzeja skrenuće pažnju na rat viđen očima civila kao i na borbu protiv rata, ali umetnošću i stvaralaštvu onih koji su ostali kod kuće, preživljavali, rađali se i umirali, venčavali, radili i obrazovali decu, brinuli se o starima, pisali pisma borcima na frontu ali i onih koji su se protiv užasa razaranja borili svojom umetnošću.

Tako će se u Noći muzeja istaći da je 1945. godine nobelovac Ivo Andrić objavio čak tri svoja kapitalna dela, pisana za vreme okupacije, srpski impresionizam koji nastaje u vreme Prvog svetskog rata, kao i drugi vidovi stvaralaštva u ratnim epohama koji danas obeležavaju istoriju umetnosti.

S obzirom na odličnu reakciju i veliko interesovanje najmlađih 12. Noć muzeja biće u znaku najmlađih za koje je osmišljena specijalna “Dečja tura” zbog inicijative za osnivanjem većeg broja dečjih muzeja kao i za rad sa decom pri muzejskim ustanovama i stvaranja kulture odlaska u institucije kulture kod najmlađe populacije po uzoru na evropske prestonice i značajne muzeje.

Noć muzeja nastavlja otvaranja novih prostora i pričanja neispričanih priča. Za jednu noć, ceo grad može biti muzej. Umetnost je skrivena na ulicama, fasadama i u skulpturama zgrada koje ne primećujemo.

Izvor: Press Online

FILM BOYHOOD OSVOJIO NAJVIŠE ZLAZNIH GLOBUSA

Nebojša Đorđević    Film, Vesti

DODELJENA AMERIČKA FILMSKA NAGRADA ZLATNI GLOBUS

Film “Boyhood” reditelja Ričard Linklejtera osvojio je sinoć američku filmsku nagradu Zlatni globus u tri kategorije - za najbolji dramski film, režiju i sporednu žensku ulogu

Burleskni film Vesa Andersona proglašen je za najbolji u kategoriji komedije.

Zlatni globus za najboljeg glumca u drami dodeljena je Ediju Redmejnu za ulogu u filmu “Čudesna priča o vremenu”, dok je Džulijen Mur najbolja glumica u ostvarenju “Still Alice”.

Najbolji glumac u komediji je Majkl Kiton u filmu “Čovek ptica” (Birdman), ostvarenju koje je bilo favorit ovogodišnjeg Zlatnog globusa.

Ejmi Adams je dobila Zlatni globus kao najbolja glumica u komediji “Velike oči” (Big Eyes).

Ruski film “Levijatan” proglašen je za najbolji strani film.

U televizijskim kategorijama, najbolja dramska serija je “Showtime” dok je najbolji glumac Kevin Spejsi u seriji “Kuća od karata” a glumica Rut Vilson u “Showtime”.

Izvor:Dnevni Akter/Beta