SREBRNI GRAD ALEKSANDRA MAKEDONSKOG IZRANJA IZ RUŠEVINA KOD VRANJA

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Lokalitet Kale: Da li je ovo antički Damastion?

Sve je više dokaza da je antički grad iz vremena Filipa Drugog i Aleksandra Velikog, koji se od 2001. godine istražuje na lokalitetu Kale kod sela Krševica u opštini Bujanovac, najverovatnije antički Damastion, izjavio je savetnik Narodnog muzeja u Beogradu Nenad Radojčić.

Prema njegovim rečima, o tome svedoči i veliki broj nađenih predmeta.

Damastion je grad na centralnom Balkanu koji je bio poznat po rudnicima srebra, a koji pominje antički geograf, filozof i istoričar Strabon ne navodeći njegovu tačnu lokaciju.

Radojčić, koji je od početka uključen u istraživanje lokaliteta Kale, izjavio je za agenciju Beta da je do sada tu nadjeno oko 5.000 predmeta a da preovladjuju keramički materijal, tkački tegovi i novac. Prema njegovim rečima, oni u najvećoj meri predstavljaju autentični grčki period iz četvrtog i s početka trećeg veka pre
nove ere.

Deo nadjenih predmeta potiče iz nešto mladjih slojeva u kojima su nadjeni arheološki tragovi Kelta, čije je prisustvo arheološki do tada bilo potvrdjeno samo do obala Save i Dunava.

“Lokalitet je jedinstven zbog činjenice da imamo antički materijal koji je radjen u grčkim radionicama, imamo autohtoni materijal koji je radjen ovde u radionicama po grčkim uzorima, i imamo materijal koji je tipičan za skordijske narode. Na centralno-balkanskom području do sada nije nadjen grčki materijal toliko severno niti skordijski materijal toliko južno”, kazao je Radojčić.

U Kaleu nisu živeli varvari

Prema njegovim rečima, jedno od najvećih otkrića na lokalitetu koje svedoči o umešnosti njegovih graditelja je cisterna sa bačvastim i lučnim svodom koja je pre četiri godine pronađena u delu lokaliteta pored Krševičke reke i za koju se pretpostavlja da je služila za snabdevanje vodom.

“Grad je imao najmanje tri hiljade stanovnika, a naselje je zahvatalo četiri, pet hektara. Od 2001. godine kada su počela arheološka iskopavanja do sada istražili smo svega šest, sedam odsto površine na kojoj se prostiralo naselje koje zahvata akropolu, padinu i dolinu reke, pa pretpostavljam da značajna otkrića tek predstoje”, rekao je Radojčić.

On je naveo da arheološki lokalitet Kale svedoči da su Aleksandar Veliki i Filip Drugi prilikom organizovanja osvajanja Male Azije morali da obezbede granicu prema centralno-balkanskom području zato što je tu živelo neko autohtono stanovništvo koje se ne može nazvati varvarima već stanovništvom sa određenom kulturom i načinom života.

“Verovatno su tu živela plemena koja su imala svoje starešine, koja su imala neki svoj aristokratski deo koji je vodio ta plemena i te porodice”, kazao je Radojčić.

Savetnik u Narodnom muzeju u Vranju Goran Mitrović je za agenciju Beta izjavio da je stanovništvo koje je živelo u antičkom gradu između Bujanovca i Vranja, za koji se pretpostavlja da je Damastion, koristilo sve savremene tekovine načina života za to vreme.

“Oni su živeli po principima i standardima koji su već bili definisani u grčkim gradovima u Egeji u Joniji. Tu je živelo stanovništvo koje je bilo veoma bogato i koje je imalo razloga zašto je na tom mestu koje dominira područjem vranjske kotline izgradilo utvrdjeno naselje i koristilo sve blagodeti u okruženju u kome su
bila varvarska plemena”, kazao je Mitrović.

Akropolj iz Vranja

O tome kako se na području Vranja i Bujanovca živelo pre 24 veka, u vreme kada su ti krajevi bili deo carstva Aleksandra Velikog koje se u to vreme prostiralo do Indije, stanovnici juga Srbije mogu da pogledaju na izložbi u Galeriji Narodnog muzeja u Vranju “Centralni Balkan između grčkog i keltskog sveta, Kale - Krševica 2001-2011″.

No, kakve sve tajne krije lokalitet Kale javnost neće uskoro saznati jer su istraživanja od 2011. godine zbog nedostatka sredstava smanjenog obima, pa je donji deo lokaliteta - hidrotehnički kompleks u kome je pronadjena cisterna konzerviran zatrpavanjem, a mnogo skromnija istraživanja će i ove godine tokom samo jednog meseca biti nastavljena na akropoli.

Akropola je centralni deo svakog grčkog antičkog grada, utvrda obično na uzvisini, oko koje se potom grad širio.

Keltsko pleme Skordisci, vraćajući se iz neuspešnog keltskog pohoda na Grčku, osnovalo je, 278. godine pre nove ere, Singidunum, današnji Beograd.

Keltski Singidunum nalazio se na padinama iznad Dunava, na mestu današnje Karaburme. Došavši na Balkan, Rimljani su, gradeći svoj kastrum, vojno utvrdjenje na ušću Save u Dunav, preuzeli keltsko ime naselja.

Izvor: BlicOnline Slađana Majdak,/Beta Foto: V. Pešić

SVET JE VEĆ 20 GODINA BEZ DRAŽENA PETROVIĆA

Nebojša Đorđević    Sport

Bio je 7. jun 1993. godine kada je ovaj svet napustio jedan od najtalentovanijih košarkaša koje je “kraljica igara” podarila - Dražen Petrović. U saobraćajnoj nesreći kod mesta Denkerhof u Nemačkoj “košarkaški Mocart” i jedan od najvećih šutera svih vremena izgubio je život kada je na njegov automobil marke “Golf II” naleteo kamion. U trenutku nesreće on je spavao na suvozačevom mestu, dok je vozilom upravljala njegova devojka.

Svet je ostao u šoku, skamenjen informacijom da više neće na košarkaškim parketima NBA lige gledati nadolazeću zvezdu Nju Džersi Netsa.

Dražen Petrović karijeru je počeo u Šibenci gde su svi videli o kakvom se raskošnom potencijalu radi. Godine 1983. doneo je svom timu titulu prvaka SFR Jugoslavije, što mu je bila odskočna daska za prelazak u slavnu zagrebačku Cibonu. Sa “vukovima” se dva puta peo na krov Evrope, a onda ga je put odveo u madridski Real.

Samo jedna sezona bila je dovoljna da mu obezbedi prelazak u najjače takmičenje na svetu - NBA, gde mu je realno i bilo mesto. Nakon ne baš uspešne epizode u Portland Trejl Blejzersima, gde je uglavnom bio rezerva legendarnom Klajdu Dreksleru, usledio je trejd snova u Nju Džersi Netse.

U dve sezone koliko je nosio majicu “mrežica” postao je jedan od najboljih strelaca NBA lige. Amerikanci, ali i čitav svet divili su se ovom momku, a Redži Miler, nekadašnji as Indijane Pejsers, opisao je Dražena Petrovića u sledećim rečima:

- On je jugoslovenska verzija mene!

Večito uporan, doveo je sebe do neslućenih visina, a u čemu je bila tajna i sam Dražen Petrović je svojevremeno govorio:

- Nikada nisam propuštao jutarnje treninge. Dolazio sam u halu pre svih, bili smo samo čistačice i ja. Postavljao sam stolice i provlačio loptu kroz njih, tako sam vežbao driblanje. Uživao sam u tome. Nema nikakvih tajni. Sve je u jednostavnosti. Uporno radim i ponavljam svoje vežbe. Nakon 16. godine pristupio sam teškom i ozbiljnom radu. Svaki dan treniram, dugo i naporno.

Dražen Petrović (1964-1993) tokom kratke, ali bogate karijere, četiri puta bio je proglašavan najboljim evropskim igračem, bio je MVP Svetskog prvenstva u Španiji 1986. godine, uvršten među 50 najboljih igrača u istoriji košarke, a FIBA ga je posthumno (2007), uvrstila u svoju Kuću slavnih.

U njegovu čast zagrebačka Cibona povukla je iz upotrebe dres sa brojem 10, dok je nakon tragične pogibije Nju Džersi Nets poslao u istoriju njegov dres sa brojem 3.

Izvor: Sportal.rs