KUNDERINA TRILOGIJA IZ “ARHIPELAGA”

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Izdavačka kuća “Arhipelag” objaviće u ferbuaru “Francusku trilogiju” Milana Kundere koja obuhvata piščeve romane nastale na francuskom jeziku - “Usporavanje”, “Identitet” i “Neznanje”.

Kundera je prihvatio predlog glavnog urednika “Arhipelaga” Gojka Božovića da se za srpske čitaoce oblikuje posebno izdanje piščevih francuskih romana i objavi u jedinstvenom tomu pod naslovom “Francuska trilogija”, saopšteno je iz ove kuće.

Ovo je prvo svetsko izdanje Kunderine “Francuske trilogije” u ovakvom poretku, a ubuduće će i drugi Kunderini izdavači njegove francuske romane objavljivati priređene na ovakav način, dodaje se u saopštenju.

Kunderina “Francuska trilogija” uzbudljivo je svedočanstvo o drami prinudnog odlaska i o nemogućnosti dobrovoljnog povratka.

Kunderin junak odlazi u egzil iz neslobodne zemlje, a kada, posle nekoliko decenija, u njegovoj zemlji dođe do političkih promena, pada Berlinskog zida i rušenja komunizma, on snažnije nego ikada oseća kako se nalazi ni na čijoj zemlji.

U zemlji u koju je dospeo kao politički emigrant on nikada nije do kraja integrisan i njegov značaj potpuno bledi kada nestanu politički razlozi njegove emigracije.

U zemlji koju je svojevremeno morao da napusti Kunderinog junaka doživljavaju kao nekoga ko ih je napustio kada je bilo teško i ko sada pokušava da se vrati i ubere plodove njihove političke borbe.

Otuda Kunderin junak nigde nije prihvaćen i on pokušava da nađe stajnu tačku u mudrom promišljanju života i u zrelom otkriću ljubavi.

Arhipelag” je ranije objavio i posebno izdanje romana “Usporavanje”, kao i najnoviju Kunderinu knjigu “Susret” - knjigu eseja i sećanja na život, politiku, književnost i umetnost u drugoj polovini 20. veka.

Milan Kundera jedan je od vodećih evropskih pisaca u poslednjih nekoliko decenija, slavljen je i prevođen na sve veće svetske jezike.

Nedavno je njegov opus predstavljen u kanonskoj “Galimarovoj” ediciji “Plejade”, što je najprestižnija edicija u evropskom izdavaštvu.

Izvor: B 92

ŠEST ZAPOVJEDI ZA POŠTENU IGRU

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Photo: Stock

Književno prevođenje i autorska prava

Društvo hrvatskih književnih prevodilaca objavilo je na svojoj web stranici Šest zapovijedi za poštenu igru u polju književnog prevođenja.

1. Ustupanje prava

Ustupanje prava na prijevod valja vremenski ograničiti na najviše pet godina. Treba ga uskladiti s ograničenjima i trajanjem preuzetih prava na izvornik. Svako ustupljeno pravo treba biti navedeno u ugovoru.

2. Naknade

Naknada za naručeno djelo treba biti odgovarajuća, takva da prevoditelju/ici omogući pristojan život i stvaranje prijevoda visoke književne kvalitete.

3. Uvjeti plaćanja

Po potpisu ugovora, prevoditelj/ica treba primiti predujam od najmanje trećine ukupne naknade. Ostatak mu/joj treba biti isplaćen najkasnije po predaji prijevoda.

4. Obveza izdavanja

Izdavač treba objaviti prijevod u roku predviđenom ugovorom, koji ne smije prelaziti dvije godine od predaje rukopisa.

5. Udio u dobiti

Prevoditelju/ici bit će određen pravedan udio u dobiti koji njegovo/njezino djelo ostvari, bez obzira na oblik u kojemu je objavljeno, počevši od prvog prodanog primjerka.

6. Navođenje imena

Budući da je autor prijevoda, prevoditelj/ica treba biti izrijekom naveden/a svugdje gdje se navodi autor izvornika.

CEATL - Europsko vijeće nacionalnih udruga književnih prevodilaca

Više od tri godine prošlo je od objavljivanja utjecajne studije o prihodima književnih prevodilaca u Europi. Ona je temeljne strukovne probleme prepoznala u preniskim naknadama i učestalim kršenjima prava prevoditelja. Iako su sve europske zemlje potpisale Bernsku konvenciju koja prijevode književnih djela priznaje kao originalna umjetnička djela, u mnogim zemljama prevoditelji nemaju autorski status. Degradacija struke ide toliko daleko da se imena prevoditelja ne navode kada se njihovi prijevodi rabe. Europsko vijeće nacionalnih udruga književnih prevodilaca zato je objavillo šest temeljnih pravila koja bi trebala regulirati odnose vezane uz polje književnog prevođenja. Pravila se odnose na ustupanje prava, naknade, uvjete plaćanja, obveze izdavanja, udio u dobiti i navođenje imena.

Heksalog, između ostalog, predlaže da se ustupanje prava na prijevod vremenski ograniči na najviše pet godina, da naknade za naručeno djelo prevoditelju omoguće pristojan život, da minimalni predujam za naručeni prijevod bude trećina ukupne naknade, da maksimalni period u kojem izdavač mora objaviti prijevod bude dvije godine, da prevoditelj dobije pravedan udio u dobiti koju ostvari njegovo djelo i da se ime prevoditelja navede svugdje gdje se navede autor izvornika.

Izvor: Kulturpunkt / DHKP

 

OGLEDALO RASKORAČENE NADE - Nebojša Đorđević

Aleksandra Radovanović    Poezija

OGLEDALO RASKORAČENE NADE

Nikle su godine,
a putevi zamrli
u žalosti pozorja.
Sećanje na život beše
šapat glinenih golubova
ustreljenih u najvišoj tački,
u zenitu leta i nalik
na sveću, na kišu,
kao žito, kao cvet, kao pojam.

Jeftini su to putevi
istkani na temelju
istopljenih reka, zaustavljenih slika
sleđenih vetrovima od zagaslih priča,
koje polako odmotavaju klupko
smrknutog hoda godina
po licu čovečanstva.

I bi ljubav, valcer sazrele vizije,
govor emocija, ogledalo raskoračene nade
čiji se razum osušio u gluvim sobama
bolesne zavisti, reči prikovanih
na krst prolaznih rizora, musavih ratnika i rogatih ljubavnika.

Nikle su godine,
padaju pred nama
kao krpe od pahulja,
dogoreva štapin upaljenih žižica,
muče se hromozomi
u tek iskopanim skeletima.

Samo se Cezar i Gregor još uvek nisu pomirili u računu.

Pa, kako da ti čestitam Novu godinu?

P.S. Eto Milutina! (Milanković)

 

 

DŽEDAIIZAM SE ŠIRI ČEŠKOM

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

„Prisustvo sile” i u Češkoj

Džedaizam se širi Češkom. Više od 15.000 Čeha slede poziv učitelja Jode i javno se izjašnjavaju kao džedaisti. Ipak, oni žele i više od toga. Podneli su zahtev da se džedaizam registruje kao nova vera.

„To je energija koja mi daje snagu za život. Ta energija može da pomogne i drugim ljudima. Niko nas ne primorava da biramo džedaizam. To je moj vlastiti put”, kaže Ludek - vitez-džedaj. Taj student iz Praga bori se za mir i ljubav u svetu. Njegova vera je džedaizam. On ne veruje u Bibliju nego u učenje Jode.

Više od 15.000 Čeha slede poziv učitelja Jode i javno se izjašnjavaju kao džedaisti. Ipak, džedaji žele više od toga. Na Vaclavskom trgu u Pragu, Vaclav Pekarek prikuplja potpise. On i njegove kolege-vernici, žele da u Ministarstvu kulture registruju džedaizam kao novu veru. „To nije vic. Ne radi se o filmovima i kostimima u koje se rado oblačimo. Reč je o idejama koje nas duboko dotiču”, objašnjava Vaclav.

Joda (levo) obraća se svojim sledbenicima i na češkom

„Istina” pronađena u filmu

U vreme dok hrišćanske crkve iz godine u godinu gube sve veći broj vernika, džedaizam za mlade ljude u Češkoj postaje zamena za veru. To za njih predstavlja podršku u ateističkom društvu, smatra teolog Ivan Stampaš: „Ljudi nemaju predstavu o tome šta je u osnovi vere. Hrišćanstvo im je strano. Sada pokušavaju da pronađu istinu u jednom filmu. To je sa jedne strane smešno, a sa druge vrlo tužno.”

Učitelj Joda sa svojim vernicima razgovara na češkom. Student Dan Hirdina sluša te poruke. Za razliku od hrišćanstva, džedaizam ne naređuje nego ljudima prepušta da odaberu vlastiti put. „Osećam božansko prisustvo i snagu beskrajne mudrosti, inteligencije i velika ljubavi”, kaže Dan.

I pored „velike sile” o kojoj on govori, registracija nove vere u češkom Ministarstvu kulture još uvek je na ledu. Moguće je da će vitezovi-džedaji pokleknuti pred snagom češke birokratije.

Izvor: Deutche welleŠtefan Hajnlaj / Željka Bašić-Savić

ČAPLIN U RUKAMA KATRIN DANEV

Nebojša Đorđević    Film, Vesti

Glumica Katrin Denev ovogodišnji je dobitnik nagrade Čaplin koju dodeljuje Filmsko udruženje Linkoln centra, prenele su 12. januara svetske novinske agencije.

Francuskoj glumici ova nagrada biće uručena 2. aprila na trideset devetoj gala ceremoniji u Njujorku. Priznanje je dobilo ime po glumcu Čarliju Čaplinu kome je ova nagrada prvi put dodeljena 1972. godine.

Neki od prethodnih laureata su i Martin Skorseze, Tom Henks, Rober Altman, Elizabet Tejlor, Bili Vajdler i Alfred Hičkok.

Denev je nedavno kritikovala savremene filmske trendove, tvrdeći da u današnjoj američkoj kinematografiji nema mnogo mesta za starije glumice. „Lakše je biti evropska nego američka glumica kada su u pitanju godine”, rekla je Denev. „Teško je izgraditi karijeru u Americi zato što je konkurencija velika i stalno se traže novi mladi glumci”.

Katrin Denev (68) poznata je po filmovima „Lepotica dana”, „Poslednji metro”, „Šerburski kišobrani”, „Glad”. Za ulogu u filmu „Indokina” 1993. godine nominovana je za Oskara, a tokom svoje karijere osvojila je i dve nagrade Cezar.

Izvor: B 92