OSVAJANJE KNJIŽEVNIH SLADOKUSACA

Nebojša Đorđević    Knjige, Kultura

(Ilustracija Ivana Radenković)

Ministarstvo kulture već četvrtu godinu otvara konkurs za strane izdavače zainteresovane za prevođenje srpske literature

Sledeće godine na Sajmu knjiga u Lajpcigu Srbiji će biti posvećena posebna pažnja, kao zemlji počasnom gostu, pa će stoga težište ove godine biti na prevođenju dela na nemački jezik i na posvećenosti nemačkim, austrijskim i švajcarskim izdavačima, kaže za „Politiku” Zoran Hamović, specijalni savetnik ministra kulture Republike Srbije.

Ovo je četvrta godina zaredom u kojoj Ministarstvo kulture Republike Srbije otvara konkurs za zainteresovane inostrane izdavače, za projekat prevođenja i objavljivanja knjiga, naročito savremene srpske književnosti. Pri Ministarstvu kulture postoji fond za sufinansiranje prevođenja srpske literature na strane jezike i plaćanje autorskih prava, dok zainteresovani strani izdavači snose ostale troškove štampanja knjiga, kaže Hamović.

Ministarstvo kulture Republike Srbije omogućava stranim izdavačima da se jave na konkurs, biraju knjige i dobijaju određenu finansijsku podršku, a prema Hamovićevim rečima najvažnije je stvoriti kontinuirano poverenje i saradnju sa većim brojem stranih izdavača. U protekle tri godine, u okviru Međunarodnog beogradskog sajma knjiga, dodela nagrade „Dositej Obradović” stranim izdavačima koji objavljuju našu književnost stvorila je među njima poseban ugled.

Potrebna je spremnost naše strane da ove godine podrži pre svega ono što izdavači sa nemačkog govornog područja traže. Dobar izbor i predlog stranim izdavačima mogu da naprave i naši prevodioci koji žive u inostranstvu i koji imaju kontakte sa stranim izdavačima. Od ove godine počećemo i sa godišnjom listom ostvarenja srpske književnosti. Ono što je našim čitaocima interesantno, ne mora da bude zanimljivo na isti način i strancima. Izdavači nerado rizikuju i teško se odlučuju za objavljivanje nepoznatih pisaca, sa manje prisutnih jezika, objašnjava Hamović, dodajući da postoje ekskluzivni izdavači koji vole da eksperimentišu i daju šansu dobroj literaturi koja ne dolazi kao proizvod komercijalne inercije, ali naravno oni to rade samo do određene granice i na svoju štetu.

- Ministarstvo kulture Republike Srbije podržavaće ove i naredne godine gostovanja naših pisaca u inostranstvu, u znatno većem obimu nego do sada. Strani izdavači radije će objaviti srpske savremene pisce, pre svega zbog toga što oni mogu da budu gosti književnih večeri i da na najbolji način govore čitaocima. Budući da nemamo srpske kulturne centre u Evropi, osim onoga u Parizu, za gostovanja pisaca koristićemo i naše ambasade, poput one u Kopenhagenu, gde već imamo promotivni prostor - objašnjava Zoran Hamović.

Inače, ova godina u Srbiji biće proglašena godinom knjige i jezika, od 23. aprila 2010. do 23. aprila 2011. godine, sa dva jubileja posvećena Meši Selimoviću i Ivi Andriću.

Kao unikatan primer profesionalnog odnosa prema predstavljanju naše književnosti u svetu, književni kritičar Vladislava Gordić-Petković navodi projekat „Srpska proza u prevodu” beogradske izdavačke kuće „Geopoetika”.

- Birajući kompetentne i senzibilne prevodioce koji u pravom smislu te reči bdiju nad tekstom, urednici „Geopetike” izabrali su i romane koji odlično komuniciraju sa stranim čitaocima: pre svih, to su Basarina „Fama o biciklistima” i „Strah i njegov sluga” Mirjane Novaković. Prevođenje na strane jezike ne treba da bude piščev lični rizik ni usamljen poduhvat, već dugotrajna, uporna i pažljivo vođena kampanja za osvajanje uskog kruga književnih sladokusaca, i to najpre onih u bliskom susedstvu. Mali evropski izdavači sa profilisanim edicijama poput pečujskog „Jelenkora” ili italijanskog „Zandonai” imaju više motiva, volje i prostora za to nego velike izdavačke kuće - kaže za naš list Vladislava Gordić-Petković, predlažući roman Mirjane Đurđević „Kaja, Beograd i dobri Amerikanac” za prevođenje na engleski, jer on predstavlja srpsku književnost u ljupkoj, slatko-gorkoj kombinaciji lokalnog i globalnog, satiričnog i sentimentalnog, dok u skoroj budućnosti svakako treba predstaviti romane Judite Šalgo, Jelene Lengold i Ljubice Arsić, Milete Prodanovića i Aleksandra Gatalice.

Izvor: Politika Marina Vulićević

Prevodi u Srpskom PEN-u

Srpski PEN centar nedavno je upriličio izložbu knjiga naših pisaca, koje su prevedene na strane jezike, kao i nekoliko antologijskih izdanja posvećenih srpskoj književnosti. Prema rečima Gojka Božovića, člana uprave Srpskog PEN-a, većina tih izdanja nije dostupna širem krugu čitalaca, i upravo zbog toga postoji namera da bude osnovana biblioteka prevoda dela naših pisaca na strane jezike. Među prevedenim knjigama mogu se videti izdanja Velikićevih romana „Ruski prozor”, u makedonskoj izdavačkoj kući „Slovo”, u ediciji „Sto slovenskih romana”, kao i „Vija Pula” u italijanskom „Zandonaiju”, zatim „Druid iz Sindiduna” Vladislava Bajca, u izdanju grčkog „Kedrosa”, kao i romana „Hamam Balkanija” istog autora u hrvatskoj „Frakturi”, bugarskoj „Sijeli” i austrijskom „Vizeru”. Mogao se videti i prevod knjige „Ludvig” Davida Albaharija u nemačkom „Eihbornu”, zbirka priča Mihajla Pantića „Ako je to ljubav” u bugarskom „Kolibriju” i mađarskom „Timpu”, „Preljubnici” Vide Ogljenović u grčkoj „Metahmiji”, tri knjige Dragoslava Mihailovića u bugarskoj „Stigmati”, poezija Dragana Dragojlovića na španskom, kineskom i turskom. Na japanski su prevedena dela Milorada Pavića i Ljubomira Simovića, a u Ukrajini je objavljena Antologija srpske priče.

M. V.

PREMINUO PISAC DŽ.D.SELINDŽER

Aleksandra Radovanović    Vesti

Američki pisac Džerom Dejvid Selindžer preminuo je u petak u svom domu u Nju Hempširu.

Imao je 91 godinu.

Selindžer je stekao međunarodnu slavu 1951. godine romanom “Lovac u žitu”.

Međutim, kasnije je odbacio popularnost koju mu je knjiga donela i nije dao nijedan intervju poslednjih trideset godina života.

Objavio je poslednju priču 1965. godine, a prošle godine je pokrenuo sudski postupak kako bi sprečio jednog drugog pisca da pozajmi lik iz Lovca u žitu.

“Lovac u žitu” je ubrzo nakon objavljivanja postao izuzetno popularan, posebno kod mlađe publike, a glavni junak romana predstavlja oličenje mladalačke pobune protiv društvenih konvencija i katalizator tinejdžerske otuđenosti i teskobe u prelomnim trenucima odrastanja i napuštanja detinjstva.

Kult ovog romana pratile su i zabrane u pojedinim američkim školama zbog velikog broja psovki u tekstu.

Tokom 70-ih godina neki od profesora u američkim školama dobijali su otkaz zbog uvršćivanja ove knjige u lektiru.

“Lovac u žitu” se godišnje proda širom sveta u 65 miliona primeraka.

Izvor: BBCSerbian.com

POVRATAK NA STARU ADRESU

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

NIŠ - Na dan rođenja najpoznatijeg niškog pesnika Branka Miljkovića, predstavnici svih institucija kulture u gradu i predsednik Skupštine grada Mile Ilić pokrenuli su inicijativu da se Niš dostojno oduži slavnom pesniku. U planu je otvaranje posebne spomen-kuće i proslavljanje 80 godina od njegovog rođenja 2014. godine. Ulicu, osnovnu školu, spomen-bistu ispred zgrade Narodnog pozorišta Branko Miljković dobio je još pre 1970. godine.

Danas u Nišu istraživači i poštovaoci dela Princa Pesnika nigde ne mogu da se upoznaju sa ličnom zaostavštinom, niti da razgledaju kuću u kojoj je porodica Miljković živela pre preseljenja za Beograd. Piščeva lična zaostavština bila je deo stalne postavke spomen-sobe u zgradi Arheološkog muzeja, ali je ta soba zatvorena duže od četiri godine. Roditelji pesnika, Marija i Gligorije i brat Dragiša su 1971. godine, povodom godišnjice pesnikove smrti, zaostavštinu, koja sadrži dokumente, predmete, rukopise, nameštaj iz kuće, prepisku, hemeroteku sa isečcima objavljenih radova u periodičnicima i oko 400 piščevih knjiga, poklonili Narodnom muzeju.

- Sadržaj iz Miljkovićeve zbirke se uredno čuva, a javnost je povremeno mogla da je vidi na izložbama - kaže Jovan Mladenović, viši kustos i rukovalac zbirke u Narodnom muzeju. - Imali smo, unazad dve godine, projekat te postavke, moderno i multimedijalno osmišljene.

Za književnika Vidosava Petrovića, prioritet je izdavanje kritičkih sabranih dela, ali i otvaranje spomen-kuće Branka Miljkovića.

Izvor: Večernje novosti

NAĐENA GROBNICA OBJAŠNJAVA NESTANAK MAJA

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Meksički arheolozi su našli grobnicu staru 1.100 godina, iz vremena pred krah civilizacije Maja, koja bi mogla da razjasni događaje koji su označili kraj tog nekada moćnog naroda.

Arheolog Huan Jadeun je ukazao da bi grob i u njemu pronađeni predmeti od keramike koji su pripadali drugoj kulturi, mogli da otkriju ko je pred kraj majanske civilizacije živeo u majanskoj državi Tonina na jugu sadašnje meksičke države Čijapas. Mnogi eksperti smatraju su da su ratovi između majanskih gradova-država ili promena klime mogući uzroci kraha te civilizacije koji je počeo oko 820. godine nove ere.

Međutim, Jadeun koji nadgleda nalazište Tonina u ime Nacionalnog instituta za antropologiju i istoriju, kazao je da bi predmeti iz tolteške kulture, nađeni u grobnici, mogli da navedu na drugačije objašnjenje. Grob potiče iz perioda između 840. i 900. godine nove ere.

“Jasno je da je to znak novog talasa naseljavanja, ljudi koji su izgradili ovu grobnicu tolteškog tipa. To je veoma zanimljivo, pošto ćemo analizom kostiju saznati ko su ljudi koji su tu boravili posle majanskog carstva”, rekao je Jadeun.

Tolteci su poreklom iz centralnog Meksika i po svemu sudeći su proširili svoj uticaj na uporišta Maja na jugu zemlje. Veruje se da je taj narod dominirao centralnim Meksikom iz grada Tula - nedaleko od današnjeg grada Meksika - između 10. i 12. veka, pre uspona Asteka.

Izvor: Blic Online /Beta Foto: AP

REKORDAN BROJ NOVIH ČLANOVA BIBLIOTEKE BEOGRADA

Nebojša Đorđević    Knjige, Kultura, Vesti

REKORD U POSLEDNJIH 10 GODINA

Najveća pozajmna biblioteka u Srbiji, Biblioteka grada Beograda, prošle godine ostvarila najbolje rezultate u poslednjih deset godina.

Biblioteka je dobila 123.274 nova člana, što je 35 odsto bolji rezultat od prošlogodišnjeg i apsolutni rekord u poslednjih deset godina.

Prema godišnjem izveštaju, imala je 826.000 korisnika, koji su pozajmili 1,946.964 knjige.

Tokom 2009. godine u 77 biblioteka koje pripadaju mreži Biblioteke Beograda, organiozoavano je 3.000 programa - književnih promocija, tribina, koncerata, izložbi, radionica za koje je ulaz bio besplatan.

Svaka beogradska opština ima svoju centralnu biblioteku i više ogranaka i sa jednom članskom kartom, koja važi 365 dana od dana upisa, mogu se koristiti sve biblioteke u mreži.

Individualna članarina za odrasle korisnike iznosi 950, a za decu 450 dinara, dok porodično učlanjenje, koje je poslednjih nekoliko godina i najpopularnije, iznosi 900 dinara za dve članske karte.

Upravni odbor Biblioteke grada Beograda doneo je odluku da u 2010. pravo na besplatno učlanjenje imaju deca predškolskog uzrasta, učenici prvog razreda osnovne škole, dobrovoljni davaoci krvi i osobe sa invaliditetom i posebnim potrebama.

Izvor: Tanjug / S-media