NOVI ZVUCI JEDNOG PROSTORA

Nebojša Đorđević    Knjige, Poezija, Vesti

IZDAVAČKA KUĆA “GRIGORIJE DIJAK” IZDALA ANTOLOGIJU NOVE POEZIJE JU-PROSTORA

Knjizi “Van kutije”, koja je na nedavnom Sajmu knjiga u Beogradu privukla veliku pažnju i našla se na stranicama Kulturnog dodatka “Politike”, u Hronici sajma na RTS-u, u emisiji “Metropolis”, za Studio B, prirodno, ima mJesta i i na stranicama “Dana”, jer je riječ antologiji nove poezije sa Ju-prostora. Među koricama antologije “Van kutije” našle su se po tri pjesme 70 autora do 30 godine, iz Makedonije, Srbije, Crne Gore, Bosne i Hercegovine, Hrvatske i Slovenije.

U antologiji “Grigorija Dijaka” iz Makedonije u ovoj knjizi našli su se stihivi Zvonka Taneskog, Silvane Jovanove, Duška Krstevskog, Iskre Doneve, Anete Popove, Dejana Velkoskog, Marjana Tasevskog, Filipa Kletnikova, Dragane Evtimov, Božidara Zimskog, Đoka Zdraveskog. Novu poeziju Srbije predstavljaju rime Patrika Kovalskog, Dragana Radovančevića, Nikole Živanovića, Nevene Budimir, Ljiljane Jovanović, Mirjane Simović, Maje Solar, Vladimira Stojnića, Tamare Šuškić, Uroša Kotlajića, Marije Rakić-Šaranac, Nadije Rebronja, Natalije Ž. Živković, Bojana Savića-Ostojića, Aleksandra Semakina, Željka Tešića, Dragoslave Barzut, Bojana Vasića i Vanje Miljkovića. Poetsku scenu BiH zastupa Branimir Kršić, Radomir D. Mitrić, Mirko S. Božić, Goran Karanović, Darka Herbez, Nikola Paripović, Almin Kaplan, Adnan Žetica, a slovenačku Radharani Pernarčić, Kristina Kočan, Lučka Zorko, Tanja Ahlin, Jure Vuga, Andrej Grilc, Tibor Hrs Pandu, Barbara Jurša, Ivo Podojsteršek i Uroš Prah. Hrvatska je zastupljena pjesmama Vlada Bulića, Kruna Čudina, Antonije Novaković, Ane Brnardić, Branka Vasiljevića, Ivane Simić-Bodrožić, Maje Ručević, Marije Andrijašević, Marka Pogačara, Kristine Kegljen. Među stranicama ove knjige našli su se i stihovi i naših mladih poeta Nikole Šaranovića, Radomana Čečovića, Vladimira Đurišića, Milana Kneževića, Đorđa Šćepovića, Dušana Đurovića, Dragane Tripković, Janje Raonić, Slobodana Ivanović i Slobodana Đurovića.

Svaki autor zastupljen je, osim stihovima, i kratkom biografijom koju prati fotografija. Pjesme nastale na makedonskom i slovenačkom nisu prevođene.

Predgovor za antologiju koja postavlja pitanja da li je riječ o zajedničkoj poeziji i jednom kulturnom prostoru nakon 20 godina granica, i šta rade i misle poete u „godinama u kojima se susreću strast i razum” napisala je dr Svetlana Kalezić-Radonjić. U tekstu pod nazivom “Bez kla(t)na do zvuka” Kalezić-Radonjić navodi da ova antologija nije imala za cilj precizno osvjetljavanje „novih talasa”. U izboru autora priređivači su se držali osnovnog početnog principa - ponuditi pregršt novih, veoma kvalitetnih imena, do sada možda nepoznatih širem auditorijumu, čime će se svakako steći potpuniji i jasniji uvid u moderna poetska strujanja. Decenijama unazad, piše ona, govori se o smrti poezije. Međutim, ova antologija dokazuje da je riječ o jasnom procesu konstantne poetske reinkarnacije.

- Stoga, ovu antologiju i pored iznimno velikog broja odličnih mladih stvaralaca treba shvatiti, prije svega, ne toliko kao pokušaj vrednovanja najboljih pripadnika vojske od pera (uvijek postoji mogućnost da je neko vrijedno ime ostalo van našeg vidokruga), već više kao priliku za bolje opipavanje poetskog pulsa jednog šireg kulturnog prostora. Ako čitalac nakon ove knjige jasnije bude čuo bilo poezije ne razdvajajući ga od svog vlastitog - cilj je ispunjen. I čitalac i knjiga biće živi - zapisala je u predgovoru ona.

S. Ć.

Zaslužni

Glavna urednica “Grigorija Dijaka” Sonja Živaljević je istakla da su savjetima, sugestijama i ažurnošću za sadržaj antologije zaslužni Angelina Banović Markovska, Petar Matovića, Ivana Dobnik, Dijana Matković, Ivana Herceg, Marko Pogačar i Adnan Žetica. Ona navodi i da su autori koji su svojim vrijednim prilozima, ali i naglašeno pozitivnim, emotivnim reagovanjem na vijest o priređivanju antologije, dali neočekivano dobar vjetar, osiguravajući njenu uspješnu „plovidbu”.

Izvor: www.dan.co.me

TRADICIJOM U EVROPU

Aleksandra Radovanović    Kultura, Vesti

ČETVRTI SUSRETI ETNO UDRUŽENJA I ASOCIJACIJA SRBIJE U KNJAŽEVCU

U Knjaževcu u Domu kulture, 28.11.2009. godine, održani su Četvrti susreti etno udruženja i asocijacija Srbije, predstavnika udruženja, asocijacija, zanatlija i narodnih stvaralaca, koji su na 66 štandova izložili svoje proizvode. Izložba je bila prodajnog karaktera.

Pored Knjaževčana na Susretu etno udruženja, bila su prisutna i udruženja iz Lapova, Batočine, Aleksinca, Kraljeva, Niša, Niške banje, Zaječara, Bora, Sumrakovca, Majdanpeka, Negotina, Sokobanje, Svrljiga, Društvo Makedonaca «Vardar»...

Tako su u maloj sali Doma kulture, na štandovima izložene narodne rukotvorine, odevni predmeti od prirodnog materijala, suveniri od keramike, drveta, stakla i tkanina, ručno tkani odevni predmeti i nošnje, peškiri, slike, a knjaževački preduzetnici obuće i tekstila su izložili svoje proizvode u većoj količini.

U holu Doma kulture izloženi su: med i proizvodi od meda, kolača, etno hrana, rakija i vino. Najzapaženiji su bili Udruženje raklija i vina «Vir» iz Knjaževca. Organizator ove lepe manifestacije, koja iz godine u godinu ima sve više učesnika je Udruženje za negovanje tradicije «Izvor» iz Knjaževca. Poznato je da je Knjaževac oduvek bio varoš, gde su se preplitali prošlost i sadašnjost, moderno i tradicionalno i bio plodno tle za umetnike različitog interesovanja.

Program je bio veoma bogat: u 10h prihvat i doček predstavnika udruženja, asocijacija, zanatlija i narodnih stvaralaca, u 12h bilo je svečano otvaranje Turist - Info centra, a u 15h, otvaranje Četvrtog susreta etno udruženja i asocijacija Srbije sa kulturno umetničkim programom i modnom revijom «Zaveštanje za budućnost» u Velikoj Sali Doma kulture, pred 400 gledalaca.

Prisutnima su poželeli dobrodošlicu hor «Sveti Stevan, kralj Dečanski» sa dirigentom Martinom Milošević, ansambl «Mala noćna muzika», pesnik Dalibor Filipović Filip, pevačice, Nataša Stanojevioć i Marina Konić, kao i nekoliko srednjoškolki, učenica Knjaževačke gimnazije i Tehničke škole, koje su izvele modnu reviju prikazujući šalove, koje su isplele članice etno udruženja iz Knjaževca.

Predsednica Etno udruženja «Izvor» Ljiljana Mihajlović, poželela je dobrodošlicu prisutnima, rečima: «Kada je udruženje za negovanje tradicije «Izvor», pre nekoliko godina odlučilo da organizuje susrete sa svojim istomišljenicima iz Srbije, nismo ni slutili da na prostoru naše zemlje postoje toliko kvalitetnih i na tradiciji zasnovanih udruženja. Obradovala nas je njihova spremnost da sa nama podele deo svog stvaralaštva, da dođu u naš grad pod Starom planinom, da razgovaramo, razmenimo mišljenja, ideje i družimo se. Danas se okupljamao po četvrti put i svake godine nas je sve više i više. To znači da je sve ono lepo što je stvoreno u srpskim selima i gradovima, što su tkale, plele i vezle naše bake, rukama starih zanatlija, neće biti prepušteno zaboravu. Ima nas puno, koji ćemo se potruditi da mladima u nasleđe ostavimo, najlepšu narodnu tradiciju».

Ljubica Nikolić, član Opštinskog veća Knjaževca, kao domaćin našeg grada otvorila je ovu manifestaciju, čiju su organizaciju pomogli Opština Knjaževac, Turistička organizacija opštine, Udruženje «Etno centar» Knjaževac i Dom kulture Knjaževac.

PROMOCIJA SRPSKE KULTURE U BUGARSKOJ

Ivan Manojlović    Kultura

Direktor Jugoslovenske kinoteke Rade Zelenović otvorio je juče, u okviru promocije srpske kulture u Bugarskoj, u Kinoteci u Sofiji retrospektivu filmova srpskog reditelja Gorana Markovića, najavilo je Ministarstvo kulture Srbije.

Publika u Sofiji imaće priliku da pogleda Markovićeve filmove „Turneja”, „Tito i ja” i „Urnebesna tragedija”, a 4. decembra ansambl Beogradskog dramskog pozorišta izvešće u pozorištu „Ivan Vazov” Markovićevu predstavu „Falsifikator”.
U utorak, 1. decembra, u Narodnoj biblioteci Bugarske biće svečano otvorena izložba „Dva Radoslava - dva vremena” Narodne biblioteke Srbije, koju će otvoriti njen direktor Sreten Ugričić.

Izvor: Blic Online E.B.

ŠARL BODLER - Izbor iz poezije

Nebojša Đorđević    Poezija

Šarl Bodler (fr. Charles Pierre Baudelaire) (Pariz, 9. april 1821, 31. avgust 1867), francuski pesnik, preteča i utemeljitelj modernizma. Bodler je rođen u Parizu, Francuska, 1821. godine. Njegov otac, visoki državni službenik i amaterski umetnik, preminuo je tokom Bodlerovog detinjstva 1827. godine. Bodler se obrazovao u Lionu, gde je bio prisiljen da boravi u pansionu, daleko od svoje majke (čak i za vreme praznika) i prihvati očuhove stroge metode, što uključuje i zabranu odlaska kući. Iako njegova dela 1843. godine još uvek nisu bila objavljena, Bodler je postao poznat u umetničkim krugovima kao kicoš i rasipnik. Kupovao je knjige, a umetnička dela i antikvitete nije moga da priušti sebi. Tokom 1844. godine hranu je uzimao na kredit, a polovinu svoje baštine je izgubio.Njegovo prvo objavljeno umetničko delo je pregled “Salon iz 1845.”, koje je privuklo pažnju zbog svoje neposredne smelosti. Bodler je pokazao da je želeo da bude dobro informisan, bio je strastveni kritičar i privukao je pažnju umetničke zajednice.

Bodler je 1857. godine objavio svoju najpoznatiju zbirku Cveće zla, izvorno nazvan Les Limbes. Neke od tih pesama već su se pojavile u Revyue des Deuks mondes, kad su objavljeni od strane Bodlerovog prijatelja koji je nasledio posao štampe u Alençonu.

Pesme su stekle malobrojnu publiku, ali predmet pesama je privukao pažnju javnosti. Bodlerov uticaj na druge umetnike je, kako je izjavio Teodor de Banvil, bio “ogroman, prostran, neočekivano pomešan sa divljenjem i sa nekim neopisivim strahom i uznemirenošću”. Flaubert je bio impresioniran i napisao je Bodleru: “Pronašli ste način za obnavljanje romantike … Poznato je da ste nepopustljivi kao Mramor i prodorni kao engleska magla”.

ALBATROS

Često, šale radi, sa broda mornari
Love albatrose, silne ptice mora,
što slede, nehajni saputnici stari,
Lađu koja klizi vrh gorkih napora.
Tek što ih na daske stavi momčad čila,
Ti kraljevi neba, nevešti i tromi,
Bedno spuste svoja moćna krila
Kao red vesala što se uz njih lomi
Taj krliati putnik sad sputan i mali!
On, prekrasan nekoć, sad smešan i klet!
Jedan mornar lulom kljun mu njegov pali,
Drugi oponaša, hramljuć, njegov let
Pesnik sliči ovom vladaru oblaka
što se smeje strelcu, protiv nepogoda:
Prognan na tle usled ruganja opaka,
Džinovska mu krila smetaju da hoda.

LEPOTA

Ko san kamen, smrtni! Ja sam puna čari,
A grudi, što svakog zanose na svetu,
Stvorene su da bi nadahle poetu
Ljubavlju večnijom i nemljom od tvari
U plaveti vladam kao sfinks neshvaćen;
S labudom belinom snežno srce mi je;
Mrzim pokret koji pomera linije,
Nikad se ne smejem i nikad ne plačem
Pesnici, uz moje oblike goleme,
što ih podsećaju na kipove gorde,
U učenju strogom izgubiće vreme;
Jer imam, da sludim ljubavnike bodre,
Ogledala čista gde sve lepše dajem:
Oči, krupne sa večitim sjajem!

HIMNA LEPOTI De profundis clamavi

Ja preklinjem Tebe, jedinu što volim,
S dna bezdana ovog gde mi srce čami.
Pusta je to zemlja sa vidikom golim
Gde užas i kletva plivaju u tami
šest meseci sunce u visini dremlje,
šest drugih meseci noć zemlju pokriva;
Taj predeo pust je ko polarne zemlje;
-Nigde vode, šume, nigde stvora živa
O, nema na svetu užasa ni jednog
S okrutnošću većom od tog sunca lednog,
Od noći što s večnim Haosom se meri;
Ja zavidim sudbi najbednije zveri
Koja u snu glupom može da se smota,
Tako sporo teče povesmo života!

ŽIVA BUKTINJA

Stupaju preda mnom Oči pune bleska,
Ko Anđeo da ih magnetičnim stvori;
To su moja braća, dva brata nebeska,
Lijuć mi u oči oganj nesagoriv.
štite me od greha i nesreće druge,
Korake mi vode po stazama Lepog;
Ja sam njihov sužanj, oni moje sluge;
Toj buktinji živoj pokoran sam slepo
O, prekrasne Oči, blistate ko sveće
Kad misticni sjaj im usred dana gori;
Sunce sja, al njihov plam zgasiti neće
Dok one Smrt slave, vi pevate Zori;
Stupate, pojući buđenje u meni,
Zvezde čiji plamen sunce ne zaseni
Uzdanje u dobru drugih
Anđele bezbrižni, poznaš li teskobu,
Stid, grižnju, dosadu i jecaj nemoći,
što s nejasnim strahom navrlim iz noći
Od kinjenog srca naplaćuju globu?
Anđele bezbrižni, poznaš li teskobu
Ti, dobri, poznaš li mrznju koja plavi?
Pest stisnutu krišom, gorkih suza čašu,
Kad Osveta klikne, kad svu snagu našu
Pod komandu svoju isključivu stavi?
Anđele, poznaš li mržnju koja plavi
Anđele pun zdravlja, vatruštinu znaš li
što bolničkim zidom riše šare mnoge,
Ko skintnice koje vuku trome noge
I blude e da bi retko sunce našli?
Anđele pun zdravlja, vatruštinu znaš li
Anđele prelepi, znaš li šta su bore
I strah od starenja, taj grozni trenutak
Kad ljubljene oči, negde slasni vrutak,
Sažaljivo blesnu, još verne, al spore?
Anđele prelepi, znaš li šta su bore?
Anđeli radosni, presrećni, presvetli,
David na samrti stao bi da kliče
Zdravlju iz tvog tela; što se mene tiče,
Vapijem - u molitvi me se seti,
Anđeli radosni, presrećni, presvetli!

 

 

ZVEZDA SA IMENOM ALEKSANDRA PETROVIĆA ISPRED BIOSKOPA “BALKAN”

Ana Čizmar    Film, Kultura, Vesti


Zvezda sa imenom velikog srpskog reditelja Aleksandra Saše Petrovića (1929-1989) otkrivena je na pločniku ispred bioskopa “Balkan”, u sklopu Festivala autorskog filma.

Član Saveta festivala, reditelj Boro Drašković obratio se sinoć okupljenim filmskim stvaraocima i poštovaocima Petrovićevog dela, u prisustvu njegove supruge Branke Petrović. On je podsetio na izuzetno delo ovog umetnika, čije ime nosi i Gran pri Autorskog festivala.

“Kao vodeća ličnost novog jugoslovenskog filma Petrović je u stvaralačkoj praksi, kao i u tekstovima posvećenim sedmoj umetnosti, dao obrise modernog izraza i estetike u našem filmu”, istakao je Drašković.
Povodom 80 godina od rođenja i 20 godina od smrti Aleksandra Saše Petrovića u Muzeju kinoteke je kao prateći program Autorskog festivala priređena retrospektiva njegovih filmova, među kojima su najpoznatiji “Skupljači perja”, “Tri”, “Maestro i Margarita”, “Biće skoro propast sveta”, “Seobe”…

Ispred bioskopa “Balkan” ranije su postavljene i zvezde sa imenima slavnog glumca Danila Bate Stojkovića i reditelja Živojina Pavlovića i Krste Škanate.

Izvor: Blic Online Foto:FoNet