ŽENE KOJE MENJAJU SVET, JUNG I LJUBAV

Nebojša Đorđević    Knjige, Kultura, Vesti

KAPITALNA DELA NA 54. SAJMU KNJIGA U BEOGRADU

Velikih projekata i kapitalnih izdanja na ovogodišnjem, 54. međunarodnom sajmu knjiga ima osetno manje (zbog krize i ostalog) nego ranijih godina. Dakle, ima ih koliko ih ima, pa da vidimo šta je to kapitalno, ili bi moglo biti, na ovogodišnjem sajmu.

Na štandu „Službenog glasnika” mogu se naći izabrana dela Mihajla Đurića i kompletna edicija „Filozofska biblioteka”.

Izdavač koji se sve više i više nameće svojim kapitalnim poduhvatima, „Mono&Manjana”, svojim ranijim izdanjima („Enciklopedijski istorijski atlas”, „Biblijski atlas”, „Larussova enciklopedija” u dva toma, Jansonova „Istorija umetnosti”…) pridružio je ove godine još pet knjiga iz istorije čovečanstva: „Istorija srednjeg veka”, „Kulture starih američkih naroda”, „Začeci modernog sveta”, „XIX vek”, „Savremeno doba” u vanrednoj opremi i uz vrsne recenzije. Još dve njihove knjige se ne mogu zaobići - „Arhitektura” koja sadrži istoriju gradnje, stilove i tehnike, drevna zdanja i moderne građevine, stare majstore i naše savremenike, kao i knjiga „Muzej nad muzejima” unutar čijih korica je iscrpna priča, u reči i slici, o 13 najvećih muzeja na svetu. Ovaj izdavač objavio je i za decu dragocenu „Primarnu školsku enciklopediju” u tri toma o kojoj je „Blic” pisao. Na sajamskim ulicama se može čuti i to da ih je ove godine nepravedno zaobišla sajamska nagrada.

Među brojnim i raznovrsnim istorijama svega i svačega pažnju privlači i „Ekološka istorija sveta” Klajva Pontinga za koju kažu da je među najaktuelnijima na Sajmu, naravno kada je reč o kapitalnim izdanjima.

Na štandu „Prometeja”, izdavača koji se već godinama predano bavi izdanjima posvećenim srpskom jeziku, jesu i dve antologije; „Antologija Jung” Jolande Jakobi, učenice velikog Karla Junga, i „Antologija Antić” u kojoj se Draško Ređep pozabavio vanrednim opusom Miroslava Antića. Ovaj izdavač je prethodne godine objavio i „Veliki rečnik stranih reči i izraza”, a na ovogodišnjem Sajmu završava sa pretplatom za veliki „Pravopisni rečnik srpskog jezika” Milana Šipke.

IPS se nesumnjivo ubraja u najsnažnije ovdašnje izdavače, a među obiljem knjiga na njihovom štandu naročitu pažnju privlače i knjige koje se bave promenama: „Dani koji su promenili svet” i „Pedeset žena koje su promenile svet”.

„Clio”, u svom prepoznatljivom maniru i kroz više biblioteka, nastavlja sa objavljivanjem zanimljivih i teorijski i literarno više nego uzbudljivih studija. U ediciji iz psihologije pokrenutoj prošle godine knjigom „Može li ljubav da traje”, a koja je izazvala i svojevrsnu čitalačku pomamu i brojne komentare, objavljeni su i naslovi „Kreativnost i ludilo” Alberta Rotenberga, „Umetnost i psiha” Elen Hndler Špic, „Seks i psiha” Berta Kara. Knjiga Radivoja Dinulovića „Arhitektura pozorišta XX veka” bogata je i studiozna pripovest o teatru za koju, iako je tek ugledala svetlo dana, već postoji interesovanje za prevođenje iz nekoliko zemalja.

Na štandu „Evro Giuntija” pažnju je privukla i veća grupa posetilaca koji su s naročitim zanimanjem listali i komentarisali „Ilustrovani atlas Srbije”.

Dvojezična monografija „Tri veka srpskog slikarstva” Miodraga Jovanovića („Dereta”) prava je poslastica, kažu ljubitelji umetnosti. Reč je o nesvakidašnjem vodiču kroz ovdašnje likovne umetnosti koji obuhvata ne samo umetnička dela već i esejizirane životopise stvaralaca pa čak i anegdotske osvrte.

Od monografija pažnju zaslužuju „Svet po Iliji”, monografija o stvaralaštvu Ilije Bosilja koju je uredila Ivana Bašičević, njegova unuka, autori tekstova su Nebojša Milenković, Jerko Denegri, Miško Šuvaković, Džejn Kalir, Rodžer Kardinal.

U iščekivanju da Muzej grada Beograda povodom jubileja Paje Jovanovića objavi monografiju o velikom srpskom realisti, iz pera N. Kusovca, D. Medakovića, Đ. Kadijevića, S. Bošnjaka, V. Kraut i drugih načinjena je druga monografija - „Paja Jovanović” pod pokroviteljstvom opštine Vršac, a u izdanju „Radionice duše”.

Izvor: Blic Online Tanja Nježić

“KLJUČEVI SNOVA”

Aleksandra Radovanović    Slikarstvo, Vesti

BEOGRAD - Izložba slika Milene Pavlović-Barili „Ključevi snova” biće otvorena 3. novembra u galeriji Matice srpske u Novom Sadu. Na izložbi, koja je organizovana povodom veka od rođenja Milene Pavlović-Barili (1909-1945), biće predstavljeno 14 dela iz zbirke Muzeja savremene umetnosti (MSU) iz Beograda, kao i dva, do sada neizlagana, dela iz fonda galerije Matice srpske, navodi se u saopštenju.

Autorka izložbe i pratećeg kataloga je viša kustoskinja Muzeja savremene umetnosti iz Beograda Žana Gvozdenović.

Izložba će biti otvorena do 21. novembra, a tokom njenog trajanja, petkom od 18 časova biće održavana stručna tumačenja izloženih dela i predavanja o Mileni Pavlović-Barili. Izložba je deo projekta „Muzej u pokretu”, kojim MSU iz Beograda predstavlja dela iz svojih zbirki u gradovima Srbije, tokom rekonstrukcije muzejske zgrade na Ušću.

Opus Milene Pavlović-Barili pripada srpskom i evropskom slikarskom iskustvu tridesetih godina, idejama umerenog realizma i postnadrealizma, francuskog magičnog realizma, kao i uticajima Pikasovog klasičnog perioda.

Slikarstvo Milene Pavlović-Barili ogleda se u četiri faze. Prvi je beogradski i minhenski period (1922-1928), odnosno period školovanja, a sledi parisko-rimski period (1931-1936), magični linearni stil, čija je poetika zasnovana na ličnoj mitologiji.

Od 1936. do 1942. aktuelan je takozvani „renesansni” metafizički period, dok je poslednji američki period, od 1939. do 1945. godine, obeležen kontrastima, komercijalnim modnim dizajnom, portretima ličnosti iz visokog društva s metafizičkim prizvukom i mističnim, religioznim kompozicijama.

Izvor: Glas javnosti

MIROSLAV KIRIN - Izbor iz poezije

Nebojša Đorđević    Poezija

Miroslav Kirin je rođen je 1965. u Sisku. Školovao se u Petrinji i Zagrebu, gdje je na Filozofskom fakultetu diplomirao engleski jezik i književnost i komparativnu književnost. Piše i objavljuje poeziju, prozu i prijevode s engleskog jezika.

Objavio je:

Od nje do vječnosti, nagrada Goran za mlade pjesnike, 1989; Tantalon, 1998; Album, Nagrada Jutarnjeg lista za najbolju proznu knjigu u 2001; Zukva, 2004; Iza renesanse, 2004; Jalozi, 2006; prijevod knjige Udaj se za mene (John Updike), 2006.

*   *  *

NETKO je prevrnuo mravinjak.
Tisuće mrava dalo se u bijeg.

Čuje se meko tap tap:
Petogodišnji dječak.

Još ove i ove, kroza stisnute zube
kaže taj dječak, sve ih treba potamaniti.

Diže svoje meke ručice u zrak,
i s njima prizor malog pogroma.

Ali onda se dogodi trenutak neočekivane nade
(uvijek ga treba omogućiti, ma koliko sve bilo jalovo):
dječakova se šaka odjednom zaledi u zraku,
počne podrhtavati, kolebati se,
koža samo što se nije raspuknula od napetosti,
neće se ta mala šaka spustiti, neće više udarati,
oklijeva dječak, ne shvaća što se s njim zbiva,
zbog čega je zastao, tko vuče njegove ruke uvis
prema točki mirovanja,
koji se to savjesni bog upleće baš sad?

Pa se čuje prasak, čujan samo mikrosvijetu,
šaka se odledi, i dječak ponovno gnjevno udara.

*  *  *

BILA JE PROGNANA: voda ju je
spokojnu nosila na svojoj koži.

Suncu je odmah bilo teško
te je povuklo svoj odraz.

Je li stigla tama? Vjerojatno
jest. I za njom jato crnih muha

nabreklih od žudnje za oplodnjom
svijeta. Bilo je nečega bez težine. Živjelo

je u vodi i voda
je živjela u njemu.

Nešto je potom palo u vodu,
usrknulo u sebe

mulj, otplivalo gore. Je
li stiglo gore? Vjero-
jatno jest. I za njim jato
crnih riba nabreklih od žudnje

za prohodnjom ruba, bešumnom
prelasku u drugi svijet.

Tko je onda
prognan? Nitko

nije prognan. Sve
je čista radost.

*  *  *

SASVIM JE UNUTRA otišlo.
Dijete je bilo lješnjak.

Među visokim, hrapavim stablima,
o nečemu se još uvijek moglo razgovarati,

nešto je još uvijek moglo
dobro kriknuti u zelenilu.

Gdje nije bio nitko,
i gdje smo bili svi,

lješnjakova boja i sjeta
usred užitka

*  *  *

KROZ ZRAK ŠIŠTE svjetlucava
bića: plova riba, jato ptica, roj mušica-

otkidaju me od težine hodanja,
otkidaju me od prisile disanja.

Jesi li ih vidio?
Znaš, otvoriš prozor i, ako si sretan,

ugledat ćeš ih. Ne,
ništa nisam vidio.

Jesi li otvorio prozor? Jesam.
Znači, prozor imaš. Da.

Pa kako ih onda nisi
vidio? Jesi

li slijep? Nisam. Jesi
li sretan? Ne
mogu odgovoriti. Ne
možeš odgovoriti? Da.

*  *  *

ZAMRŠEN narod na koturaljkama
odlazi niz brijeg.

U podnožju slama, hrpice
puste zemlje.

Čekaju i kola hitne pomoći u kojima, zbog štrajka,
ne sjede bolničari nego donekle zdraviji bolesnici.

Operni pjevači uzbuđeno podmazuju glasnice
svježim žumanjkom.

Smetlari metlama
čiste sve riječi u novinama.

Zidari ubrzano razgrađuju kuće
kako bi propustili smušenu gomilu.

Seljaci brže-bolje beru jabuke
i sijeku voćnjake.

Pisci čitaju svoje pjesme i priče
od kojih bi i ptice zanijemjele.

Sve je sad čisto i nijemo,
nitko ne govori, nitko se ne miče,

pa neka napokon prođe
taj narod na koturaljkama!


ODGONETNUTA TAJNA OSMEHA

Miroslav Mladenović    Kultura, Slikarstvo, Vesti

Mona Liza

LONDON - Promenljiv izraz lica Mona Lize, od nasmejanog i podrugljivog do ozbiljnog, vekovima je intrigirao njene posmatrače. Dvojica španskih istraživača tvrde da su konačno rešili tu misteriju i da se tajna najslavnije slike renesansnog majstora Leonarda da Vinčija krije zapravo u očima posmatrača, u funkcionisanju ćelija koje čine mrežnjaču i prenose informacije mozgu.

Istraživači Instituta za neurologiju Luis Martines Otero i Dijegom Alonsom Pablosom, objasnili su da talasi informacija, zvani “kanali”, koji prepoznaju podatke o veličini nekog predmeta, njegovoj osvetljenosti i mesta u prostoru, variraju od slučaja do slučaja, stvarajući različitu percepciju Đokondinog izraza.

Izvor: Glas Javnosti

“ŽIVA UMETNOST”, STARIH I SAVREMENIH MAJSTORA

Mirjana Živić - Mitić    Muzika, Vesti

ŠESTI FESTIVAL ČEMBALA OD 2. DO 13. NOVEMBRA

BEOGRAD - Šesti Međunarodni festival čembala pod nazivom „Čembalo, živa umetnost” (Ars vivendi clavicembalum) biće održan od 2. do 13. novembra u Atrijumu Narodnog muzeja, najavili su organizatori festivala iz Kulturnog centra Beograda.

Urednica muzičkog programa KCB Nena Mihajlović je, primećujući da je čembalo retko u ovdašnjoj koncertnoj praksi, istakla kako organizator jedinstvenog Festivala u regionu, „istrajava u naporima da ovaj instrument kratkog i prodornog tona dobije zasluženo mesto na domaćoj muzičkoj sceni i da publici predstavi neiscrpnu muzičku literaturu pisanu za čembalo”.

Pošto je prošlogodišnji festival preskočen zbog finansijskih teškoća, organizatori su, uz velike napore, uspeli da prirede ovogodišnji na kome će publika slušati kompozicije starih majstora, Georga Fridriha Hendla (1685-1759) povodom obeležavanja 250-godišnjice smrti svetskog velikana baroka.

Festival počinje svečanim koncertom pod nazivom Hendl i prijatelji”, na kome će dela baroknog majstora izvesti solisti: Gudački kvartet u sastavu: Gordan Trajković i Miloš Petrović violine, Boris Brezovac, viola i Dejan Božić, violončelo, solisti Smiljka Isaković, čembalo, Aleksandar Solunac, truba, Snežana Savičić, sopran, Mateja Bajt (Slovenija), blok flauta, a sve pod umetničkim vođstvom čembaliste Egona Mihajlovića (Nemačka).

Izvor: Glas javnosti