REMEK - DELA U SANU

Nebojša Đorđević    Kultura, Slikarstvo

Do 18. oktobra posetiocima će biti ponuđena tri viđenja 130 slikarskih dela 50 autora iz zbirki Narodnog muzeja u Beogradu

Katarina Ivanović, Venecijanski vinogradar

Izložba 130 remek-dela 50 autora iz zbirki Narodnog muzeja u Beogradu, pod nazivom „Sto godina srpske umetnosti - Slikarstvo u Srbiji 1850-1950″ otvorena je sinoć u Galeriji SANU u Beogradu.

Do 18. oktobra, ljubitelji slikarstva moći će da pogledaju, između ostalih, dela Katarine Ivanović, Konstantina Danila, Đure Jakšića, Đorđa Krstića, Steve Todorovića, Uroša Predića, Paje Jovanovića, zatim iz generacije mlađih, Nadežde Petrović, Ivana Radovića, Jovana Bijelića, Petra Dobrovića, Save Šumanovića, Mihaila S. Petrova, do onih koji su pionirski obeležili godine ranog posleratnog modernizma, među kojima su bili Milan Konjović, Petar Lubarda, Ljubica Sokić, Milo Milunović…

O izložbi i njenom inovativnom konceptu koji daje novu vizuru juče su, u Galeriji SANU, govorili novinarima autori postavke, kustosi Ljubica Miljković, Gordana Stanišić i Petar Petrović sa direktorkom Narodnog muzeja Tatjanom Cvjetićanin.

- Posetiocima će biti ponuđena tri viđenja 130 dela jednog od najzanimljivijeg perioda razvoja srpske umetnosti. Inovativnim konceptom izložba ćena svake dve nedelje dobijati novo ruho, otvorena za nova iskustva.

U prvoj fazi koja će trajati od 7. do 20. septembra sva pažnja će biti usmerena na slike i crteže nastale tokom XIX veka. Tokom druge postavke, u periodu od 22. septembra do 4. oktobra, u fokusu će se nalaziti dela nastala tokom prve tri decenije XX veka.

U poslednjoj postavci, u kojoj će posetioci uživati od 6. do 18. oktobra, u prvom planu će se naći dela koja oslikavaju četrdesete i pedesete godine prošlog veka - rekla je Tatjana Cvjetićanin.

Za razliku od izložbe pod istim nazivom, koja je prošlog proleća u Bukureštu uspešno predstavila 150 dela 50 autora, autori izložbe su dvadeset dela morali da izostave zbog manjeg izložbenog prostora u Galeriji SANU.

Oni su istakli da je svih 50 autora ostalo na broju da svedoči o periodu od 1850. do 1950. godine. Na primer, Nadežda Petrović je u Rumuniji predstavljena sa dve slike, a u Beogradu sa jednom. Ali se vodilo računa o suštini.

Tokom izložbe biće obezbeđeno svakodnevno stručno vođenje posetilaca, a bogato ilustrovan katalog prodavaće se po ceni od 1.000 dinara.

S obzirom na to da su mnoga dela konzervatorskim postupcima osvežena, direktorka Cvjetićanin je izrazila nadu da će posle Beograda ova postavka gostovati po Evropi, jer bi bilo šteta da se ovako sjajno opremljene slike vrate u depo i u mraku čekaju rekonstrukciju Narodnog muzeja.

Izvor: Politika B. Lijeskić

DRAGOJEVIĆU NAGRADA U MONTREALU

Miroslav Mladenović    Film, Vesti

BEOGRAD - Srđan Dragojević je za film Sveti Georgije ubiva aždahu dobio nagradu za “najbolji umetnički doprinos” na upravo završenom 33. Međunarodnom filmskom festivalu u Montrealu.
Na ovogodišnjem festivalu na tri glavna programa prikazana su tri filma iz Srbije, saopštio je Filmski centar Srbije.

Na glavnom takmičarskom programu prikazan je film Srđana Dragojevića Sveti Georgije ubija aždahu.
U svetskoj konkurenciji prvog filma prikazan je film Gorana Radovanovića Hitna pomoć,a na programu Fokus na svetski film prikazan je prvi igrani film Vladimira Paskaljevića Đavolja varoš.

Izvor: Večernje novosti

MARŠALOV LIČNI DNEVNIK

Aleksandra Radovanović    Knjige, Vesti

Pera Simić

Tito je stvarno opet u modi. Već mesecima njegova politička biografija istovremeno je najčitanija knjiga i u Srbiji i u Hrvatskoj, a u Ljubljani očekuju da će uskoro isti uspeh imati i u Sloveniji! Knjiga “Tito tajna veka” Pere Simića, u izdanju Kompanije “Novosti” i “Službenog glasnika”, čiji je prvi tiraž prodat za samo deset dana 15.000 primeraka, pojaviće se u sredu na kioscima u drugom, znatno dopunjenom izdanju, sa nizom ekskluzivnih priloga i fotografija.

Ogromno interesovanje čitalaca u svim bivšim jugoslovenskim republikama za životopis o čoveku koji je i posle svoje smrti uticao na njihove sudbine graniči sa nevericom i prerasta u svojevrsni kulturološki fenomen. Zato će se istovremeno pojaviti u Srbiji, Crnoj Gori i Republici Srpskoj.
- Iskreno govoreći i mene je iznenadilo toliko interesovanje čitalaca za Tita - kaže Pero Simić.

Autor se, kako kaže, uplašio velikog uspeha, pa je umesto uživanja u lovorikama celo leto proveo u arhivima, pripremajući građu za drugo domaće i nova strana izdanja svoje knjige. U drugom izdanju knjiga nudi stotinak novih, dosad nepoznatih činjenica iz svih perioda Titovog života i njegove vladavine.

- Tu su pre svega delovi njegovog ličnog dnevnika, koji iz prve ruke otkrivaju mnoštvo nepoznatih detalja o tome kako se Tito posle razlaza sa sovjetskim vođom Staljinom sklonio pod američki kišobran. I postao zaštitnik Velikog Brata- kaže Simić.- Prvi put se objavljuje i odluka Ratnog ministarstva Austrougarske koje je svog teško ranjenog izviđačkog podoficira Josipa Broza krajem 1915. proglasilo mrtvim. A tu je i jedna od najvećih državnih tajni bivše Jugoslavije, da se za vreme Titove vlasti čak 65 odsto ratnog sastava JNA nalazilo na “privremenom radu u inostranstvu.

U knjizi je i predlog srpskih vlasti da se zbog akademskih kritika osmorice profesora i asistenata ukine Filozofski fakultet u Beogradu. Izuzetno su zanimljivi i nepoznati detalji o ideji da Raselov sud za ratne zločine sudi Titu za zlodela na Golom otoku, kao i imena svetskih državnika koji su odbili da podrže Titovu kandidaturu za Nobelovu nagradu za mir.

- Najzad, izdvojio bih i autentičnu priču o tome kako je zbog novih ustavnih rešenja donetih 1974. za pribavljanje dozvola i prevoz jednog običnog bagera od Bora do Trbovlja trebalo da protekne najmanje 30 dana - zaključuje Simić.

U POLjSKOJ I BUGARSKOJ

PORED Srbije i Hrvatske krajem ovog meseca Simićeva knjiga će biti objavljena i u Sloveniji, a već su potpisani ugovori i o njenom prevođenju na bugarski i poljski jezik. Kako kažu u beogradskoj agenciji “Prava i prevodi” interesovanje za ovu knjigu vlada i u Rusiji, Češkoj, Grčkoj i nizu drugih zemalja.

Izvor: Večernje novpsti

IV PESNIČKI MARATON

Vladimir S. Putnik    Poezija, Vesti

U organizaciji književnog kluba “Sokolovo pero”, iz Sokobanje, održan je u subotu, 5. septembra, 2009. godine, “4. Pesnički maraton”, a tri dana ranije književni klub “Sokolovo pero” je proslavio sedmi rođendan. Četvrti susret pesnika iz Srbije, u Sokobanji, održan je u sali bioskopa Moravica i otpočeo je minutom ćutanja čime je odata pošta nastradalim radnicima fabrike “Prvi Partizan”, iz Užica.

Predsednik Sokolovog pera, književnik Hranimir Milojković- Hrane, pozdravio je sve pesnike, učesnike takmičenja, a bilo ih je 44, iz Beograda, Aleksinca, Pančeva, Niša, Lapova, Paraćina, Ćuprije, Jagodine, Knjaževca, Smederevske Palanke, Trstenika, Leskovca, Zaječara i Ćićevca, sa žaljenjem konstatujući da niko od predstavnika SO Sokobanja nije prisutan, iako je protokolom predviđeno da neko iz SO otvori takmičenje pesnika.

Potom je gospodin Milojković uručio specijalne zahvalnice za doprinos i afirmaciju kluba, Dušici Bogdanović, članu kluba i Milivoju Joziću, novinaru Politike i aforističaru iz Beograda. Milojković naglašava da su zahvalnice te vrste dobili samo osnivači kluba, od pre sedam godina i sada ja sa žaljenjem konstatujem da meni “specijalna zahvalnica” nije uručena, a jedan sam od 16 osnivača Sokolovog pera, čak ni obična zahvalnica za višegodišnje pisanje o aktivnostima ovog kluba i njegovog predsednika, u listu “Timok” i na sokobanjskim sajtovima, koje vidi ceo svet.

Nakon što je pročitao odredbe Pravilnika o radu maratona, voditelj Golub Radovanović je prisutnima u sali predstavio tročlani, stručni žiri: predsednik žirija, Tanja Cekić, profesor književnosti, iz Aleksinca, Borislav Bora Blagojević, književnik iz Ćuprije, član i Hranimir Hrane Milojković, književnik iz Sokobanje, član žirija. Ovoga puta i publika u sali je dobila priliku da bira najbolje pesme i u tu svrhu su podeljeni glasački listići, a zabave radi izabrana su još dva tročlana žirija, (muški i ženski), koji su imali zadatke da odaberu najlepšu pesnikinju i najelegantnijeg pesnika 4. Maratona.

Čast da prva nastupi i publici predstavi sebe i svoju poeziju, dobila je Dragana Gostev, iz Lapova, pesmom “Čežnja”, a u naredna dva sata na pozornicu bioskopa Moravica popelo se još četrdeset troje pesnika. Ljudi se razlikuju, prema tome i pesnici su različiti i raznoliko pišu, čulo se dosta stihova, bilo je lepih i onih manje lepih, a navešću istovetne komentare dvojice učesnika, Miloša Miloševića Šike, dramskog pisca iz Trstenika i Radoslava Stojanovića Šekspira, književnika iz Niša: “Ovakve pesme pišu deca uzrasta od prvog do trećeg razreda osnovne škole!”

Bilo-šta-bilo, čulo se, šta se čulo, žiriji su doneli odluke i evo rezultata njihovog rada:
- za najlepšu damu izabrana je Milena Milenović, iz Aleksinca;
- naelegantniji pesnik, Nenad Krstić, iz Lapova;

- žiri publike je glasao ovako:

1. mesto, Milena Milenović, “Sećanja me bole”,
2. mesto, Aleksandra Popović, “Trzaj”,
3. mesto, Kaja Stojanović-Nikolić, “Traje”;
- stručni žiri je pohvalio četiri pesme:

- “Traje”, Kaje Stojanović-Nikolić,
- “San u snu”, Radivoja Miladinović Packa,
- “U tišini trava”, Milana Miloševića,
- “Iza mene ostaće samo pjesma”, Branka Ćirovića Ćire;

- a, nagrade, po stručnom žiriju su dobili:

1. mesto, Slađana Mladenović, “Čaša ili ljubav”,
2. mesto, Miodrag Milunović, “Pesma izgnanika”,
3. mesto, Ljubomir Vujović, “Pogledaj brate”.

Ove godine u Sokobanju, na Pesnički maraton, nije došao Milan Stevanović Trnovica, književnik i predsednik književnog kluba “Jesenjin”, iz Beograda, ali mogu da pretpostavim da bi u časopisu “Jesenjin” napisao ovako: “Opet su sve nagrade dali svojima.” Kraj!
Vidimo se u Sokobanji!

KNJAŽEVAC NEKAD I SAD - OPŠTINSKA ZGRADA S POČETKA XX VEKA

Dragić Đorđević    Baština

Zgrada opštine, zidana je 1903. godine iz sredstava tadašnjeg opštinskog budžeta i imala je samo jedan sprat, na mestu gde je i pre toga bio objekat iste namene, ali skromnih razmera. Iza nje, nalazila se štala za konje, koji su upotrebljavani za prevoz pokojnika. Za vreme zidanja novog zdanja, sedište opštinske uprave bilo je u hotelu “Pariz”, a tokom Prvog svetskog rata, u zgradi je bilo stovarište hrane i glavna vojna stanica.
Tadašnja opština imala je predsednika i četiri kmeta.

Najviši organ opštine, bila je Skupština, koja je birana, skoro na isti način, kao u današnje vreme. Predsednik opštine, iako je imao je prilično velika ovašćenja, u mnogome je zavisio od tadašnjih političkih prvaka, te nije mogao da donese odluku, ako ih predhodno ne konsultuje,kao i lokalnog protu, Kmetovi, koji su imali, takođe, velika ovlašćenja , birani su iz reda odbornika. Svaki kmet je imao svoj rejon, koji je obilazio u ranim jutarnjim satima, noseći sa sobom štap, kojim je ponekad i tukao krivce. Kmetovi su bili odgovorni za red i čistoću u gradu, kao i za bezbednost građana. Imali su ovlašćenja i da saslušavaju izgrednike, koji su krali ili činili štetu u polju. Izricali su kazne, jer u to vreme nije postojao sudija za prekršaje.

U opštini su postojali panduri, koji su uručivali pozive građanima i služili tadašnje činovništvo. Razlikovali su se od običnih seljaka, samo po šajkači sa ctvenim obodom. Postojala je igradska straža i oni su, pored žandamerije kontrolisali ponašanje građana, podnosili prijave za nanetu štetu državnoj imovini, a nosili su dugačke puške iz Prvog svetskog rata.

U stambenim zgradama nije bila uvedena voda, ali su postojale ulične česme, odakle su građani nosili vodu za svoje potrebe, mada je veći broj domaćinstava imao svoje bunare.

Neposredno posle završetka Drugog svetskog rata, nadzidan je sprat i zgrada je, takođe produžena, u kojoj su se, takođe nalazili i SUP i sud, a u zadnjem delu kancelarije komunalnog preduzeća. Za pitanje Roma, bio je zadužen, njihov sunarodnik, koji je sa njima i održavao kontakt.

Danas u ovoj zgradi, rade službenici opštine i inspekcijske službe, Turističke organizacije, JP “Stara planine” i JP “Toplane”.