NUŠIĆEVI DANI

Nebojša Đorđević    Kultura, Pozorište, Vesti

SMEDEREVO - U Smederevu je počeo 26. pozorišni festival „Nušćevi dani”. Nagrada za ukupno pozorišno delo glumcu komičaru ove godine ide u ruke prvakinji Pozorišta na Terazijama Ljiljani Stjepanović.

Predfestivalski program otvoren je polaganjem venaca na spomenik Branisilavu Nušiću. U Galeriji Centra za kulturu otvorena je izložba portretnih karikatura Branislava Nušića iz zbirke Muzeja grada Beograda, legat Gite Predić-Nušić, kao i radova sa međunarodnog konkursa „Zlatni osmeh 2008″.

- Nušić je neiscrpna inspiracija karikaturistima. Njegov markantan lik, kao i delo, ni u ovom veku ne prestaju da nadahnjuju. Na konkurs je za mesec dana stiglo 100 karikatura iz sveta - kazao je, otvarajući izložbu, karikaturista Jugoslav Vlahović, profesor Fakulteta primenjenih umetnosti.
Festival je, po tradiciji, otvorio jedan od laureata nagrade za životno delo - Milan-Lane Gutović performansom „Obično veče”.

Takmičarski program svečano će u četvrtak otvoriti ministar kulture Srbije Nebojša Bradić, a prva izvedena predstava biće Nušićev „Svet” u režiji Vladimira Popadića i u izvođenju Kruševačkog pozorišta. Festival se zatvara 16. aprila uručenjem nagrada.

Izvor: Večernje novosti J. Ilić

PREMIJERA “MIRIS KIŠE NA BALKANU”

Mirjana Stanojevi?    Pozorište, Vesti

Na sceni “Madlenianuma” 12. aprila biće premijerno izvedena predstava “Miris kiše na Balkanu”, po romanu Gordane Kuić, u dramatizaciji Nebojše Romčevića i režiji Ane Radivojević Zdravković, najavljeno je na konferenciji za novinare.

Predsednica Upravnog odbora “Madlenianuma” Danka Teodorović podsetila je da je ovaj roman, porodična saga o Sefardima iz prve polovine 20. veka, objavljen 1986. godine i odmah postao hit, te je doživeo čak 22 izdanja.

“Nadamo se da će i naša predstava biti rado i dugo gledana”, rekla je ona dodajući da su karte za planirana tri izvođenja u aprilu i tri u maju već rasprodate.

Tome je svakako doprinela i popularnost glumačke ekipe u kojoj su Jovana Balašević, Sloboda Mićalović, Isidora Minić, Dubravka Mijatović, koje igraju četiri sestre, Ljiljana Stjepanović u ulozi njihove majke, kao i Mladen Andrejević, Ivan Bosiljčić, Vuk Kostić, Branislav Zeremski, Novak Simić i drugi.

Kuićeva je izrazila zahvalnost “Madlenianumu” što će ova talentovana ekipa predstaviti na sceni likove iz njenog prvog romana, “likove koji nisu izmišljeni već su postojali i predstavljali moju najužu porodicu”.

“Moja porodica - mama Blanka, tetke i njihovi muževi, Srbi, Jevreji i Hrvati, ujaci sa svojim ženama - živeli su jednu veliku priču na uzburkanom Balkanu između dva svetska rata. Zabeležila sam je zbog činjenice da su njeni junaci bili pripadnici španskih Jevreja, Sefarda, življa koje je gotovo izbrisano sa mape Sarajeva tokom Holokausta”, zapisala je ona u programu predstave.

“To je svet koji je nestao zajedno sa svojom verom, melodičnim jezikom, mekim romansama i vatrenim temperamentom, sa mnoštvom običaja i praznika praćenih ukusnim jelima, sa svim svojim talentima, veštinama, umetnošću, ljubavima, zađevicama, prijateljstvima i trvenjima”, dodaje autorka.

Romčević nije bio na konferenciji, a mlada rediteljka izjavila je da je reč o veoma zahtevnoj predstavi u žanru drame, sa velikim ansamblom koji je birala po svom senzibilitetu i u saradnji sa upravom “Madlenianuima”.

Svih 20 glumaca u pojedinačnim izjavama izrazilo je zadovoljstvo uslovima rada u ovom teatru, kao i umetničkim procesom koji je doveo do lepe i tužne predstave “za plakanje i uživanje”.

Radnja se odigrava u Sarajevu i Beogradu od 1914. do 1944. godine. Prostor i vreme “oživeli” su scenografija Dejana Pantelića, kostimi Marine Vukasović Medenica i muzika Aleksandre Kovač, uz koreografiju AnđelijeTodorović

Izvor: B 92

LUDO ZALJUBLJEN U NADGLEDNICU LOGORA

Nebojša Đorđević    Film, Knjige

Njemu je 15, njoj 35. On je crn i prašan od nošenja ugljena. Ona kaže da takav ne može kući. On se svlači, ona priprema kupku. On je zaljubljen, ona će biti s njim nježna…

“Žena kojoj sam čitao” Bernharda Schlinka počinje kao tinejdžerska erotska fantazija. Ali kako je to poznato iz filmske ekranizacije romana, postoji tu i jedno iznenađenje. Nekoliko godina kasnije, mladac će otkriti da je žena s kojom je provodio popodneva nakon škole, tijekom rata, bila SS nadglednica u Auschwitzu.

Generacija siročadi

No, “Žena kojoj sam čitao” nije roman o miješanju erosa i tanatosa. Tu razinu Schlink tek ovlaš dodiruje. On pokušava objasniti kako je netko koga volimo, mogao biti dio mašinerije holokausta.

Poslijeratna njemačka djeca generacija je siročadi: nacija bez očeva i djedova. Roditelji su nosili Hitlerove uniforme, a djeca su morala živjeti s njihovom odgovornošću i krivnjom. Povremeno je to značilo i odricanje od roditelja.

Pitanje njemačke krivnje još je 1945. dalekovidno i temeljito definirao Karl Jaspers. Njegova malena knjižica, u kojoj je kompleks krivnje podijeljen na kriminalnu, političku, moralnu i metafizičku, temelj je suvremene Njemačke. Bernhard Schlink kao sudac po profesiji vjerojatno je dobro upoznat s Jaspersom. No, njega zanima postoji li, naime, mogućnost razumijevanja krivnje i suosjećanja sa zločincem… A to je opasan teren.

U svom ponešto sentimentalnom romanu Schlink ne dovodi u pitanje kriminalnu odgovornost nadglednice kojoj se sudi zbog sudjelovanja u umorstvu dvjestotinjak logorašica zatočenih u crkvi koja je tijekom bombardiranja do temelja izgorjela.

Međutim, roman je konstrukcija koja bi trebala objasniti zločin i djelomice ga opravdati. Opravdati ono što ne može biti opravdano. Nećemo sada otkrivati detalje, no recimo da Schlink u opravdanje zločina nadglednice uvodi element “više sile”. Ona se za rata našla u Berlinu, zaposlila u Siemensu, prijavila u SS i, bez svoje volje, našla se u Auschwitzu. Nakon svega ona na suđenju iskreno pita suca - a što biste vi napravili na mom mjestu, “zar se nisam smjela prijaviti u Siemens?”

Pitanje vlastitoj savjesti

Pitanje koje je SS-ovka postavila sucu trebala bi postaviti vlastitoj savjesti. Čovjek je odgovoran za svoje postupke. “Viša sila”, okolnosti, neznanje ili slučaj ne mogu biti opravdanje. Stoga je neobično da Schlink, pedeset godina nakon Jaspersova postnacističkog katekizma, zaobilazi i moralnu krivnju (svako djelovanje podliježe moralnoj prosudbi), i političku krivnju (svaki je čovjek odgovoran za način na koji se njime vlada), i metafizičku krivnju (suodgovornost za svako prekoračenje pravde i nepravednost svijeta).

Izvor: Jutarnji hr Dragan Jurak

POGLED S JEZERA

Nebojša Đorđević    Slikarstvo, Vesti

SLIKARSKA veličina Miodrag Dado Đurić je svoju izložbu „Svetlost tame”, grafika, gvaševa i crteža, u Francuskom kulturnom centru u Beogradu, propratio u miru jezera na svom posedu u Eruvalu, nedaleko od varoši Žizora, na početku franucske Gornje Normandije.

Već odavno, otvaranje najvećeg broja njegovih izložbi prolazi bez Dadovog prisustva.
- Ne idem, zbog daljine - veli Dado za „Novosti”.
Obično ume da kaže:
- Tu su moja dela, ljudi dolaze da gledaju njih,
a ne mene.
Ovoga puta, međutim, razlog je druge prirode.
- Moj otac nije otišao na izložbu samo zbog geografske udaljenosti - kaže Janica Đurić, likovni kritičar, koja je preuzela brigu oko organizacija Dadovih izložbi.

Ovoga puta, Đurićevi su sve prepustili Francuskom kulturnom centru.

- Ne znamo kako će izgledati postavka, ali su nas informisali o toku priprema i imamo puno poverenje u direktorku Paskal Delpeš. Dado jako dugo nije bio u Beogradu, i s nestrpljenjem čekamo vesti s izložbe. Posetiću je, krajem aprila. Sigurna sam da će sve biti odlično - kaže Janica za „Novosti”.

Iako Dado uglavnom nije prisutan na vernisažima, i u ovim poznim godinama (pregurao sedamdeset petu), narušenog zdravlja, daje sve od sebe, s kičicom i uz nju.

- Njegov rad je, i danas, veoma veliko ulaganje u svaku sliku. Radi punom žestinom - ističe Janica, sedeći uz oca na posedu u Eruvalu.

Venecija

Dado će, od juna do novembra, na čuvenom 53. Bijenalu u Veneciji predstavljati Crnu Goru, koja se prvi put samostalno pojavljuje na ovom prestižnom umetničkom događaju. Dadovi radovi su trenutno izloženi i u Muzeju savremene umetnosti u Sižeanu na jugu Francuske (do 24. maja), dok njegova slika „Ivova škola” istovremeno može da se vidi u muzeju u Serinjanu. U „Šaplenu”, u uzavrelom pariskom predgrađu Mant la Žoli, 16. aprila završava se zajednička izložba njegovih dela i fotografija njegovog sina Dominga.

Izvor: Večernje novosti G Čvorović

PATI SMIT NA EXIT FESTIVALU

Nebojša Đorđević    Muzika, Vesti

Kultna američka umetnica Pati Smit (Patti Smith), koja se smatra pionirkom panka i jednom od najuticajnijih žena u istoriji savremene umetnosti, nastupiće na glavnoj bini “Exit” festivala u Novom Sadu, u subotu, 11. jula.

Patriša Li Smit (Patricia Lee Smith) rođena je u Čikagu 1946. godine. U Njujork se preselila kada joj je bilo 20 godina.

Na prvim nastupima je prate gitarista Leni Kej (Lenny Kaye) i pijanista Ričard Sol (Richard Sohl), a grupi se kasnije pridružuju basista Ivan Kral i bubnjar Džej Di Doerti (Jay Dee Daugherty).

Opčinjen nesvakidašnjom pojavom bitnik pesnikinje, fotograf Robert Mejpltorp (Mapplethorpe), finansira njen prvi singl „Hey Joe/Piss Factory” iz 1974. godine. Mnogi kritičari upravo ovu ploču smatraju za izvor ranog panka.

Sledeće godine izlazi prvi album „Horses” i otkriva tipičnu „beat” poeziju u stihovima „Jesus died for somebody’s sins, but not mine” kojima Pati otvara pesmu „Gloria”.

Drugi album „Radio Ethiopia” ide korak dalje u razbijanje dotadašnjeg rok formata uspostavljajući jedan drugi - vokalni manirizam Pati Smit. I njen scenski nastup otkriva nezadrživu snagu, jednom prilikom i takvih razmera da Pati zadobija tešku povredu vrata nakon pada sa bine u Floridi 1977. godine. Oporavak provodi pišući svoju tad već četvrtu knjigu poezije koja izlazi kada i izrazito uspešan album „Easter”. Brus Springstin (Bruce Springsteen) i Pati Smit tada se pojavljuju kao autorski tandem hita „Because The Night”.

Godinu posle Pati snima četvrti album „Wave” u kojem se primećuju donekle religiozni i romantični stihovi, možda najbolje oslikani u pesmi „Frederick” posvećenoj njenom suprugu Fredu „Sonik” Smitu, bivšem gitaristi kultnog benda “MC5″ iz Detroita u koji se ubrzo i sama seli, a zatim i potpuno povlači sa muzičke scene.

Povratnički album „Dream Of Life” dolazi skoro deceniju kasnije i 1988. godine donosi pesmu „People Have the Power” koju će 2004. godine Brus Springstin koristiti u „Vote for Change” seriji koncerata za promenu Bušove administracije.

Nakon smrti muža Pati se početkom 90-ih godina XX veka vraća u Njujork i njeni bliski prijatelji, bitnik Alan Ginzberg i pevač “R.E.M-a” Majkl Stajp (Michael Stipe), nagovaraju je da se vrati na scenu. Konačno krajem 1995. godine kreće na kraću turneju sa Bobom Dilanom, da bi sledeće godine došao i potresno ličan album „Gone Again”.

Album „Peace & Noise” objavila je 1997, a „Gung Ho”, tri godine kasnije.

U tom periodu je objavljena i sabrana zbirka njene poezije i beleški „Patti Smith Complete: Lyrics, Reflections & Notes for the Future”. Još jedna kolekcija, ovaj put muzička izlazi 2002. godine na kompilaciji „Lust” gde se nalazi i obrada Prinsove pesme „When the Doves Cry”.

Dve godine kasnije izlazi i „Trampin’”, album na kojem se ističe anti-ratna poezija. Iste 2007. kada ulazi u Rokenrol dvorani slavnih izdaje „Twelve”, album sa 12 obrada među kojima su Hendriksova „Are You Experienced” i “Nirvanina” - „Smells Like Teen Spirit”.

Prošle godine Pati je objavila album „The Coral Sea” na kojem govori poeziju zabeleženu na istoimenoj knjizi dok je muzički prati Kevin Šilds iz grupe “My Bloody Valentine”.

U novom milenijumu Pati postaje aktivna u Zelenoj stranci predsedničkog kandidata Ralfa Nadera i do danas ostaje posvećena ideji direktne, naspram ustaljene predstavničke demokratije.

Deseti “Exit” festival održava se od 9. do 12. jula, a među učesnicima koji su za sada potvrdili učestvovanje su i “Arctic Moneys”, “Kraftwerk”, “Madness”, Mobi, Karl Koks, Riči Hotin…

Četvorodnevne ulaznice za festival direktno se prodaju od početka aprila u filijalama Erste banke i u Gigstix prodavnicama po aktuelnoj ceni od 5990 dinara. Finalna cena ovih ulaznica biće 9990 dinara. Ulaznice mogu da se kupe na sedam različitih lokacija u Beogradu, tri u Novom Sadu i po jednoj u Nišu, Kragujevcu, Zrenjaninu i Subotici. Pored Erste banke, ulaznice mogu da se kupe u dve Gigstix prodavnice koje se nalaze u beogradskoj koncept radnji Supermarket i u novosadskom tržnom centru Pariski magazin.

Izvor: B92