DOMAĆI PISCI U SVETU “FLAŠA GORDONA”

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Na predstojećem Beokonu (konvencija ljubitelja fantastike, od 30. januara do 1. februara) u Domu omladine Beograda biće objavljena nova zbirka priča Društva ljubitelja fantastike „Lazar Komarčić” koja će doneti dela domaćih pisaca sa različitim viđenjima univerzuma čuvenog stripa Flaša Gordona. Definitivno je reč o delu koje će zanimati poklonike stripa, ali i one koji vole ovakve fantastične „izlete” koji će nam, izgleda, sve češće stizati od domaćih autora.

Za one nestrpljive, sajt posvećen fantastičnoj književnosti Art Anima (www.art-anima.com) prvih dana nove godine je pripremio dve priče inspirisane ovim strip junakom iz pera Vase Pavkovića („Flaš, Dejl, Zarkov”) i Gorana Skrobonje („Još jedno veče sa Džerijem”). Pored ove dve priče naći će se još dvanaest dela domaćih autora, mada konačan spisak i dalje nije zaključen, te je moguće da, kada zbirka bude objavljena na Beokonu, bude i nekih dodatnih iznenađenja. Sajt Art Anima će i narednih nedelja predstavljati priče iz predstojeće zbirke - po jednu svakog vikenda.

U zbirci će biti i eseji Ilije Bakića („Flaš Gordon, univerzalni heroj u novim avanturama” i „Novi prilozi za biografiju Flaša Gordona”), pisca i kritičara koji je 2004. pozvao domaće autore da napišu priče o Flašu Gordonu. Tada je šest priča objavljeno u zrenjaninskoj Ulaznici, ali do izdavanja planirane zbirke nije došlo. Ono što se privodi kraju, kada je rečo samoj zbirci - i što će postaje zaštitni znak izdanja „Lazara Komarčića”, jesu ilustracije domaćih crtača, koji su ukrasili i prošlogodišnju zbirku erotske fantastike „Ugrzi strasti”.

Zastupljena i jedna dama

U zbirci o Flašu Gordonu čitaćete uglavnom priče pisaca, ali je delom „Mongo” zastupljena i jedna dama, autorke Tamare Lujak. Pored nje, i pomenutih priča Vase Pavkovića i Gorana Skrobonje, u zbirci će biti i dela:: „Oh, zašto je samo Dejl tako kasno pošla u supermarket” (Đorđe Pisarev), „Munje i gromovi” (Darko Tuševljaković), „Oslobađanje” (Vladimir Lazović), „Slučaj Flaša Gordona - post festum” (Ilija Bakić), „Poslednje putovanje A. M.” (Dušan Belča), „Kineski kikiriki i srpska šljivovica” (Boban Knežević), „Mars u opoziciji” (Tihomir Jovanović), „Imperatorov brk” (Oto Oltvanji), „Dan slobode” (Petar Petrović), „Zeleni kukuruzi” (Pavle Zelić) i „Dale Arden u Palači smrti” (Aleksandar Žiljak).

Izvor: Danas V.T.

KVALITET HEROJSTVA

Mirjana Stanojevi?    Kultura

Svakoga dana sve. Madona tu negde blizu, Rolingstounsi koliko juče u epicentru Beograda, o tiražnim medijskim zvezdama još žanrova težih za definisanje da i ne govorimo, stotine nula na ugovorima, upomoć! Da li se i na ovom komadićku zanemarljive teritorije pop biznisa muzičko posleništvo odnekud pretvorilo namah u niz redovnih epizoda serije korporativnog užitka, kojem je dabome teško konkurisati težinom bankovnog salda i prostom veličinom prostranstava pozornice, ekrana, rasvete, razglasa, keteringa iza scene, avio flote, armija asistenture posvuda okolo?

Ipak, ima još ponečega što razrešava ovo stanje superiorne koncertne agende koje je ponekad više spektakl po sebi negoli muzički događaj da nahrani dušu ogrubelu u rutini. Kvalitet herojstva koji zaurlava odnekuda iz divljine i potresa srce baš svakog usamljenog atoma na ulicama miliona gradova rasutih po stratosferama kontinenata, mogao bi biti onaj presuditelj istinske važnosti nekog imena ovde i sada. Pa, 2008. on bi se mogao zateći u sledećima.

Najpre briljantna gotovo pa još tinejdžerka, violinska heroina Kloe Henslip, te senzualni flamenko majstor Pako Penja - oba nastupa tokom proleća u produkciji Centra za muziku Kolarčeve zadužbine, potom novo raskošno čitanje Carmine Burane sa Horom i Simfonijskim orkestrom RTS, plus Renesans pod upravom Bojana Suđića, fascinantno opersko delo Isidore Žebeljan „Maratonci” na Bemusu i još svakako uvek dostojne pojave poput Hozea Karerasa u Areni, Kiri te Kanave u Sava centru, Beogradske filharmonije na otvaranju Beogradskih svečanosti sa čarolikom premijerom „Između činova” Zorana Erića, autorsko veče Katarine Miljkoviću Skupštini grada, interstelarni „Don Đovani” na Sajmu u okviru Bitefa.

Raskrilimo li planinske vence skupocenih tona blešteće opreme i tržišnog dizajna pop i rok starova u potrazi za kakvim miligramom zbiljske dragocenosti, jedno ime po svakom kriterijumu naći će se na božanskim uzvisinama - ono glasi Farel Vilijams (Pharell Williams). Na Exitu, prve večeri sa svojim N*E*R*D demonstrirao je impresivnu kreativnu auru između artificijelnog nestašluka i autorske samosvesnosti, otišavši za šumu kopalja dalje od bilo koga drugog - a bili su tu i Nik Kejv i Franz Ferdinand u Areni, pa Dinosaur Jr. i Iggy & The Stooges na Tašmajdanu, Manu Čao i halucinantna Džulijet Lis na Exitu, takođe i još štošta.

Patriša Barber za sebe među svim naročitim čudesima Beogradskog džez festivala. Stefano di Batista odmah za petama.

Ostavimo najzad mesta i za velelepnost malih raskošnih zvučnih prizora, tih minijatura slušalačkog raja, basnoslovnog svakodnevnog nadahnuća. Perfektna Popboks delatnost na „živom” potezu American Music Club, Animal Collective, The Residents. Chinch inicijativa u Rexu. Dve neverovatne domaće ploče bendova Repetitor i Petrol. Najzad jedno lično otkrovenje „uz malu pomoćprijatelja” - njuorleanski radio WWOZ koji spominje i Tom Vejts u ranom Džarmušovom „Iza rešetaka” emitovanom onomad. Čini se da je sasvim dosta za 366 dana 2008. Očekujemo li išta više, stvarno?

Izvor: Danas Zorica Kojić

STO POSTO

Nebojša Đorđević    Film, Vesti

Film Igora Martinovića proglašen najboljim dokumentarcem 2008. godine

Dokumentarni film «Čovjek na žici» («Man on wire») dobio je 2008. godine nagradu sudačkog žirija Sundance Film Festivala za dokumentarni film. Uz nju, dobio je i nagrade na durtamskom festivalu Full Frame Documentary te na festivalima u Edinburghu i Los Angelesu.

Uz ova priznanja, film je na stavljen na bezbroj top-ljestvica najboljih filmova protekle godine te je podigao veliku prašinu u svijetu dokumentaraca.

Sve ovo ne bi bilo toliko čudno da direktor fotografije nije naš požeški snimatelj Igor Martinović. A navedena sfera filma izuzetno je važna, jer se radi o dokumentarcu koji velik naglasak stavlja na svoju fotografiju.

Autori filma, producent Simon Chinn i redatelj James Marsh napravili su priču temeljenu na knjizi «Doseći oblake» («To Reach the Clouds») kontroverznoga francuskog akrobata Philippea Petita.

Navedeni je francuski performer 1974. napravio visokorizičnu predstavu nakon što je ilegalno postavio žicu između dva newyorška tornja “blizanca” (tad su bili najviše građevine na svijetu).

Da bi ostvario ovaj smion pothvat, Francuz je morao proći bezbroj izazova - od varanja osiguranja WTC-a do postavljanja žice na dvije zgrade dovoljno čvrsto kako je ne bi pomicali vjetrovi. Petit je na žici izvodio akrobacije gotovo sat vremena, nakon čega je bio uhićen, odveden na psihijatrijsku procjenu, te nakon kratkog posjeta zatvoru pušten na slobodu.

Film je izazvao sjetnu reakciju u publike, možda i zato što se nigdje u filmu ne spominje katastrofalno urušavanje “blizanaca” u terorističkim napadima 2001. godine, nego se ovo komunicira upravo «kamerom» tj. fotografijom. Film prati i zanimljiv soundtrack koji potpisuje londonski muzikolog Michael Laurence Nyman, inače stručnjak za filmsku glazbu.

O kvaliteti filma možda najbolje govori ocjena od 100 posto na kultnom portalu «Rotten Tomatoes» čiji su ga kritičari uvrstili u kategoriju ponajboljih filmova svih vremena.

Izvor: Večernji.hr Petra Smoljak

WARREN ZEVON, COLLECTOR`s EDITION

Nebojša Đorđević    Muzika, Vesti

(Rhino, 2008)

Reizdanja nekad stvarno umeju da zasene aktuelnu produkciju. Nakon dvostruke antologije Raja Kudera, izdavačka kuća Rhino predstavlja ponovljeno izdanje kultne ploče još jednog legendarnog muzičara sa losanđeleske scene.

Iako je pre albuma iz 1976. naslovljenog svojim imenom i prezimenom imao već jedno izdanje, tek je ova ploča označila pravi proboj Vorena Zivona na muzičku scenu.

Izdanje koje je pred nama sadrži dva diska. Na prvom se nalazi ova genijalna ploča, dok drugi donosi do sada neobjavljene alternativne verzije istih pesama.

U neku ruku, teško mi je da pišem o Vorenu Zivonu. Previše ličnih uspomena se tu meša.

Njegov self-titled album jeste jedna od onih ploča čiju svaku sekundu znam napamet i uz koje sam zavoleo rok muziku.

Stanje u kome se nalazim dok u kišno, nikakvo jutro piskaram ovaj tekst, obeleženo smrću u mojoj blizini, lekovima i jednim čudnim, isuviše turbulentnim obrtom u interpersonalnoj relaciji, izgleda je pravi fon za ponovno suočavanje sa ovim čovekom rafiniranog senzibiliteta i velike erudicije koji je umeo i da potrese i da bude bolno pronicljiv, ali isto tako i briljantno duhovit i zajedljiv, i ciničan, i otrovan.

Cela priča o nastanku ploče, u vreme čijeg izlaska je Zivon imao godina koliko ja sada, dobro je poznata; i to kako je hteo sve da batali i da ode za Španiju, i njegovo poznanstvo sa Džeksonom Braunom, i kako su ga pratili sjajni losanđeleski muzičari Dejvid Lindli, Vodi Voktel i Horhe Kalderon, i kako je recepcija bila trijumfalna, i kako je posle Linda Ronštat snimila četiri njegove pesme na albumu “Hasten Down the Wind”, nazvanom po jednoj od njih, itd, itd.

Your pretty face looks so wasted / Another pretty face devastated; I’ve got a .38 special up on the shelf / If I start actin’ stupid I’ll shoot myself ; Everybody’s desperate, trying to make ends meet ili I’m all strung out on heroin on the outskirts of town jesu stihovi koji ostaju za sva vremena.

A onaj čuveni o hotelu koji će, čak i ako Kalifornija potone u okean, ostati da stoji sve dok račun ne bude plaćen da i ne pominjem.

Ima tu bar dve-tri numere o kojima bih eseje mogao da napišem.

Kockari, narkomani, gradska sirotinja, hirovite žene i bizarna seksualna iskustva promiču kroz ove pesme. A Zivonov klavir uvek uspeva da na ekspresivan i sugestivan način potcrta dramatiku radnje.

Pravi predmet ove ploče, međutim, jeste grad Los Anđeles. Zivon opeva i zapadni Holivud i Rainbow bar i ulicu Elverado i Eko park i Holivudski havajski hotel.

Album Warren Zevon je jedna od najjačih posveta koju je ovaj grad, koji u popularnoj kulturi zauzima nezamenljivo mesto, ikada dobio.

Drugi disk ovog izdanja predstavlja pravo otkriće. Na njemu je sabrano 15 alternativnih i demo verzija istih pesama, koje se sada prvi put pojavljuju pred publikom.

U nekima od njih Zivon nastupa sam, prateći sebe ne klaviru.

The French Inhaler u takvoj izvedbi zvuči grubo i nedorađeno, ali na jedan presan način ništa manje ekspresivno nego na ploči. Klavir i Zivonov glas tvore avetinjski kroki kada nam predočavaju ženu čije lice izgleda kao nešto što je smrt donela sa sobom u koferu.

Pravi biser ovog drugog diska predstavlja demo verzija pesme Carmelita iz 1974. Ubrzana u odnosu na verziju koju znamo, urađena u teks-meks maniru, sa horom koji peva refren, cela pesma odiše dozom nemira i nervozne užurbanosti.

Poseban kuriozitet predstavlja dodatna strofa, koja je izostala dve godine kasnije na ploči.

Ona epizoda u kojoj se junak sreće sa dilerom koji visi kod Pioneer chicken standa izdvojena je kao kulminacija na jedan savršeno dramatičan način.

Kantri tonovi izbijaju iz alternativnih verzija pesama Poor Poor Pitiful Me i Frank and Jesse James, tako da violina u njima dobija znatno veću ulogu nego što je to slučaj na ploči.

Buklet donosi tekst Boba Mera, mladog rok novinara iz Memfisa, koji prilično iscrpno objašnjava kontekst nastanka ploče, kao i svake pesme pojedinačno.

Informativno štivo sa dragocenim podacima za recepciju albuma, u to ne vredi sumnjati.

Warren Zevon, međutim, sadrži 11 briljantnih pesama čije se značenje ne iscrpljuje u onome o čemu Mer piše.

Numeru The French Inhaler ja sam oduvek doživljavao bitno drukčije od one ideje koju je Zivon imao u glavi kada ju je pisao. I nisam bio ništa manje u pravu. U tome je stvar sa velikim pesmama: one nadilaze originalnu zamisao svojih tvoraca.

Sve u svemu, ovaj izdavački poduhvat kuće Rhino odaje počast jednom neponovljivom autoru i, omogućavajući obuhvatnu recepciju njegovog remek-dela, smešta ovu ploču na mesto koje joj u rok istoriji pripada.

Izvor: B 92 Rastko Simić

IRANSKA KINEMATOGRAFIJA, NAJNAPREDNIJA KINEMATOGRAFIJA U AZIJI

Nebojša Đorđević    Film, Vesti

Posljednje dvije decenije, iranska kinematografija na međunarodnoj sceni je imala i ima veoma aktivan i konstantan tok rada i djelovanja. Blistavošću radnika iranske kinematografije na festivalima širom svijeta došlo je i do analize faktora koji su doveli do tog stvaranja mnogobrojnih uspjeha. Pored velikih kvaliteta i mogućnosti iranskih filmskih radnika, bogata iranska kultura i tradicija ali i poslanica koju ima islamska revolucija su predstavljeni najznačajnijim faktorima ovog uspjeha. I trenutno je iranska kinematografija, kao jedna napredna kinematografija, nastavlja sa svojim uspjesima, tako da smo svjedoci prisustva mnogobrojnih istaknutih filmova iranske kinematografije na međunarodnim film festivalima. Radnici u okviru iranske kinematografije, posljednjih nekoliko godina, svojim velikim trudom, su uspjeli ostvariti velike rezultate u domenu trgovine svojih ostvarenja i na taj način se pokazati i profitabilnom granom industrije.

Gospodin Piter Heri Rist, dekan Fakulteta za kinematografiju Univerziteta Kankordija i univerzitetski profesor na kanadskim univerzitetima, jednom prilikom je ukazao na stanje kinematografije u Aziji ali i direktnoj i velikoj ulozi iranske kinematografije na lokalna i svjetske kinematografska kretanja, te je rekao: “Tokom posljednjih 20 godina, iranska kinematografija je ostavila veliki uticaj na svjetske kinematografske tokove. Ja lično, azijsku kinematografiju smatram pjesničkom i filozofskom, jer postojanje vrsnih i istaknutih pjesnika, poput recimo Omera Hajjama, ali i bogate tradicije koju posjeduje perzijski jezik, pokazuje mnogobrojne naprednosti i ja sam zaista optimista, kada je riječ o napretku azijske kinematografije.” U nastavku je dodao i to da je “glavni razlog velikog uticaja iranske kinematografije na svijet filma, zapravo velika iskrenost. Ova kinematografija u sebi sadrži i bogatu i tešku kulturnu tradiciji, hranu i običaje.

Abbas Arrat iz Turske, član sudijskog žirija na Međunarodnoj konferenciji za nacionalni dokumentarni film, govoreći o azijskog kinematografiji i karakteristikama iranske kinematografije je rekao: “Svi azijski filmovi, iako su snimljeni na osnovu jednog određenog dijela i da nisu posjedovali teme koje su veoma važne za zemlju, a to je da je ova kinematografija vjerna svojim istočnjačkim vrijednostima i kategorijama. Međutim ono što mene veoma plaši jeste velika suklađenost sa pojedinim isfahanskim timovima, odnosno prihvatanje velikog uticaja kojeg posjetioci dobijaju tek nakon mjesec dana.

Pored ovihe riječi, iranska kinematografija zauzima i posebno važno i uticajno mjesto među kinematografijama azijskih zemalja. Iranski filmski radnici su osvrtanjem više na drutšvena, porodična ili pitanja djece uspjeli učiniti važne korake koji će na koncu rezultirati procvatom i velikim uspjehom na svim nacionalnim i većini inostranih film festivala. Usmjeravanje velike pažnje iranske kinematografije na duhovna i vjerska pitanja jedan je od razloga koji su iranskoj kinematografiji dali mnogo uspjeha u svijetu.

Gospodin Sudir Nandgankar, kritičar i stručnjak za kinematografiju iz Indije je ujedno i sekretar azijskog film festivala “Treće oko” koji se održava u Indiji. Govoreći o sve većim kinematografskim uspjesima azijske kinematografije je istakao: “Mi se ne smijemo ograničiti na ono što nas okružuje. Reditelji i producenti moraju obratiti više pažnje na pojedine svjetske teme. Kao što je to učinio Medžid Medžidi sa filmom “Djeca neba”. Mi smo veoma zadovoljni što smo ova trend u Indiji počeli ekranizacijom upravo ovog kinematografskog ostvarenja gospodina Medžidija. Film “Kiša”, također reditelja Medžida Medžidija smo ekranizirali duže od 12 sedmica, a postepeno ćemo to učiniti i sa drugim filmskim ostvarenjima azijskih reditelja. On je prikazao poseban talenat i veliku stručnost koja postoji u iranskoj kinematografiji i na nama je da taj talenat predstavimo cijelom svijetu. Njegove jednostavne ruke imaju dobar metod za prezentiranje različitih tema filmskoj publici.”

Drugi po redu film festival “Azija i Pacifik” je okončan prvih dana novembra i gospodin Reza Nadži, glumac u filmu “Pjesma vrabaca” je dobio nagradu za najbolju mušku ulogu. Ovaj film festival je ustanovljen prošle godine i svake godine ima za cilj da pokaže podršku azijskim kinematografskim radnicima, a ima i konačni cilj da se predstavi kredibilnim film festivalom, poput Oskara u SAD-u. Ovaj događaj iz tog aspekta može dati veliku nadu i elana svim radnicima ove industrijske grane u Aziji i regionu Pacifika da će se jednoga dana pretvoriti u snažnu branu pred nadiranjem kinematografskih ostvarenja iz Holivuda i drugih američkih industrijskih centara kinematografije, te toj kulturnoj invaziji zapada na istok. Cilj ustanovljenja ovog film festivala jeste ukazivanje dovoljno pažnje kulturnoj raznolikosti i različitim metodama stvaranja filskih ostvarenja u različitim zemljama Azije i Okeanije. Prema riječima stručnjaka, polovina svjetskih filmskih ostvarenja koji se svake godine ekraniziraju u kinima su azijske produkcije, znači iz regiona Azije i Okeanije. Ovaj festival, koji ima veliku podršku mnogobrojnih svjetskih organizacija, poput UNESCO-a, ove godine je ugostio 180 filmskih radova iz 43 zemlje svijeta. Na konačnoj ceremoniji, Reza Nadži je primio nagradu za najbolju mušku ulogu koju je igrao u filmu “Pjesma vrabaca”. Istovremeno sa ovim važnim događajem u svijetu kinematografije, sudije 16. Međunarodnog film festivala u Damasku su najbolju nagradu za mušku ulogu također dodijelili gospodinu Rezi Nadžiju.
“Pjesma vrabaca” je film koji ja zaista imao veliku podršku filmske publike. Radnja filma govori o životu gospodina Kerima, običnog radnika na farmi za uzgoj nojeva. Jedan njegovc propust dovodi do bježanja jednog noja iz kaveza i zbog toga biva otpušten. Da bi pronašao novo radno mjesto primoran je da ode u grad. Međutim, posebno težak gradski život ga suočava sa mnogobrojnim problemima, tako da je primoran da se više bavi nekim sporednim radnjama, što istovremeno usložnjava i njegov privatni život. Na koncu, ono što se dešava u njegovom privatnom životu je poput hladnog tuša. Pronalazak odbjeglog noja i poziv gazde da se vrati na svoje staro radno mjesto, vraća njegov život u normalu.
Ovaj film je također poseban i zbog velikog napora snimatelja, muzičkog urednika, rada glumačke ekipe i reditelja, a trenutno se ekranizira u bioskopima u Teheranu i drugim gradovima IR Iran.

Još jedan iranski film je zablistao na film festivalu “Azija i Okeanija” te osvojio nagradu, a to je najbolja nagrada za dokumentarni film “Tinar”, gospodina Mehdija Munirija. Ovu nagradu je ispred UNESCO-a dobio gospodin Muniri za uspješan rad na prezentaciji etničke i kulturne raznolikosti, te mnogim inovacijama u saradnji čovjeka i prirode. Dokumentarni film “Tinar” ranije je dobio 5 nagrada u konkurenciji dokumentarnog filma na 26. Međunarodnom film festivalu Fredžr u Teheranu, a istovremeno je dobio i najbolju nagradu na festivalu “Kinematografija istine”. “Tinar” u značenju “samoća” je film koji obraća veliku pažnju na etnološku i etničku strukturu u zemlji i radnja se prati kroz život dječaka Kasima. Mladi Kasim je stočar i čoban koji radi u bogatim šumskim regionima provincije Mazandaran, na sjeveru Irana. Pjesnički jezik ovog reditelja koji mu je pomogao u prezentiranju četiri sezonska doba u radu mladog Kasima, istovremeno je govorio i o teškom životu u planinskim predjelima, šumama ali i posebnoj koheziji prirode te flore i faune u njoj. Upravo ove filmske relacije su dovele do pretvaranja filma “Tinar” u odlično filmsko ostvarenje.

Mehdi Muniri je do sada režirao više dokumentarnih filmova, a da bi stvorio ovaj film, godinu dana je proveo pokraj mladog Kasima, živeći njegovim životom. Gospodin Muniri je rekao: “Ja nisma želio snimiti profitabilan akcioni film, nego sam želio prikazati dijelove života jedne osobe koja živi u prirodi i sa prirodom. Ja nisam ništa dodao vještačko u njegovom životu, nego sam prikazao njegove prirodne reakcije na sva ona dešavanja u njegovoj blizini.” Tinar je film koji govori o prepoznavanju seoskog života na sjeveru Irana a istovremeno pomaže u učenju određenih običaja i ubjeđenja naroda i stničkih skupina na sjeveru zemlje. Veliki broj filmskih kritičara film “Tinar” predstavljaju najboljim dokumentarnim filmskim ostvarenjem u godini iza nas u Iranu. Jedan kritičar, aludirajući na ovaj film, je rekao: “Mladić u ovom filmu, pored toga što među nama izaziva određene simpatije, simbol je truda kojeg moramo veličati, ali istovremeno prikazuje koliko odricanja postoji u životu seoskog stanovništva na sjeveru zemlje.”

Izvor: Bosnian irib.ir