“ZABRANJENI” NA DVD

Nebojša Đorđević    Film, Kultura

Domaći filmovi koji su, iako nikad zvanično zabranjeni, doživeli tu sudbinu da budu prikazani samo jednom ili nijednom pred publikom u bioskopima, u vreme kada su nastali, tema su dokumentarca „Zabranjeni bez zabrane” Milana Nikodijevića i Dinka Tucakovića.

Nakon što su godinama izvlačeni iz „bunkera” i prikazivani kao jedan od pratećih programa Festivala filmskog scenarija u Vrnjačkoj Banji (čiji je Nikodijevićsada direktor), nastao je i pomenuti film o njima, koji je, zahvaljujući jednom od novih, još demokratskijih medija od filmske trake - DVD, sada dostupan svima. „Zabranjeni bez zabrane”, u produkciji Art&Popcorn iz Beograda, pred nastupajuće novogodišnje i božićne praznike pojavljuje se kao DVD u izdanju Delta videa.

U filmu koji govori o najplodonosnijoj i najslavnijoj epohi nekadašnjeg jugoslovenskog filma, o takozvanom crnom talasu, političkim i ideološkim zabranama koje su šezedesetih i sedamdesetih godina prošlog veka pratile najznačajnije filmske autore i njihova u svetu nagrađivana dela, učestvuju Dušan Makavejev, Živojin Pavlovć, Saša Petrović, Želimir Žilnik, Lazar Stojanović, Gordan Mihić, Branko Vučićević, Tomislav Gotovac, Karpo Godina, Bato Čengić, Puriša Đorđević, Slobodan Šijan, kao i filmski teoretičari i kritičari koji, zajedno sa autorima, vivisekciraju ideološko ludilo koje je prekinulo mnoge značajne autorske karijere. Film je sniman na autentičnim lokacijama na kojima su snimani i filmovi crnog talasa, a korišćeno je i mnoštvo arhivskih dokumenata.

„Zabranjeni bez zabrane” premijerno su prikazani na Festu 2007. i posle toga obišli su još 14 festivala u zemlji i svetu. Predstavljali su srpsku kinematografiju i u Zagrebu, Normandiji, Kotbusu, Trstu, Parizu, Strumici, Prizrenu… Petodelna TV serija rađena paralelno sa filmom, premijerno je prikazana na RTS-u u oktobru prošle godine, a njeno prikazivanje u BiH očekuje se početkom 2009. Kao bonus film na ovom DVD, gledaoci će dobiti epizodu iz TV serije pod naslovom „Šta hoće ti luđaci?” u kojoj se, između ostalog, govori i kako je Josip Broz Tito gledao crnotalasne filmove.

Izvor: Danas I.M.

ATELJE 212 IGRA U ZAGREBU

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Ansambl Ateljea 212 nastupiće večeras u pozorištu “Gavela” u Zagrebu, gde će izvesti predstavu Posetilac Erika Emanuela Šmita u režiji Ljiljane Todorović, najavljeno je juče iz tog beogradskog teatra, a prenosi Beta. Posetilac je filozofsko delo s elementima fikcije o susretu osnivača psihoanalize Sigmunda Frojda s nepoznatim posetiocem 1938. godine, u doba jačanja nacizma. U predgovoru drame Šmit navodi da se zapitao “kad bog pati, kome može da se obrati” i da mu se tada “nametnula upečatljiva slika boga na Frojdovom kauču”.

- Dve tako različite, kontradiktorne ličnosti sigurno bi imale hiljadu stvari jedna drugoj da kažu, tim pre što jedan u drugog ne veruju - zapisao je Erik Emanuel Šmit. Autor je za taj komad, premijerno izveden 1993. godine u Parizu, dobio tri Molijerove nagrade - za tekst, pozorišno otkriće i predstavu. Vojislav Brajović tumači lik Sigmunda Frojda, a Dragan Nikolić tajanstvenog posetioca. Pored njih, u predstavi igraju i Anđelika Simić i Branislav Trifunović.

Izvor: Građanski list

GODINA POSVEĆENA SLIKARU PAJI JOVANOVIĆU

Mirjana Stanojevi?    Kultura, Slikarstvo, Vesti

PHOTO: STOCK

Narodni muzej iz Beograda posvetiće narednu godinu obeležavanju značajnog jubileja - 150. godišnjice rođenja slikara Paje Jovanovića (1859-1957), rekla je direktorka te ustanove Tatjana Cvjetićanin.

U planu je da do juna naredne godine bude objavljena monografija o Paji Jovanoviću, a Muzej grada Beograda, s legatom tog slikara, uz podršku Narodnog muzeja, prirediće izložbu njegovih dela, rekla je Cvjetićaninova novinarima.

Od kraja marta do juna naredne godine u Nacionalnom umetničkom muzeju Rumunije u Bukureštu biće priređena izložba srpske umetnosti od 1850. do 1950. godine, iz kolekcije Narodnog muzeja iz Beograda, na kojoj će biti predstavljeno oko 150 dela.

Izložba bi, prema sadašnjim planovima Narodnog muzeja u avgustu ili septembru trebalo da bude predstavljena i beogradskoj publici, rekla je Cvjetićaninova.

Među planovima za narednu godinu, odnosno za kraj januara, jeste i predstavljanje rezultata projekta konzervacije mozaika iz Narodnog muzeja u Zaječaru, koji je realizovan uz podršku Visokog instituta za konzervaciju i restauraciju iz Rima.

Uprava Narodnog muzeja i dalje ne zna kada će početi rekonstrukcija centralne muzejske zgrade na Trgu Republike u Beogradu i očekuje odgovor iz Ministarstva kulture Srbije. Početak rada prvobitno je bio planiran za oktobar 2007. godine.

Tokom ove godine Narodni muzej je priredio 27 izložbi, od kojih 25 u Srbiji i dve u inostranstvu.

Izvor: e - Novine

ZABRANILI JOJ ZASVIRATI DIDGERIDOO JER JE ŽENA

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Na zagrebačkoj premijeri filmskog spektakla “Australija”


Cijenim Aborigine i nikad ne bih svirala obredne pjesme

Foto: Saša Zinaja

Prije premijere filma “Australija” prošlog četvrtka u zagrebačkom Movieplexu na prigodnom programu - sviranju didgeriooa, autohtonog instrumenta Aborigina, trebala je nastupiti vrsna sviračica Iva Zelenko.

Ostat će neplodna
Nastup je otpao - kontaktirali su je iz australskog veleposlanstva i rekli joj da “od toga nema ništa” jer je - žena. Pa je u Centru Kaptol svirao muškarac.

- Nazvali su iz veleposlanstva i pitali smiju li dati moje kontakte organizatoru događaja, tvrtki Continental Films. Omah nakon toga javili su kako se veleposlanica boji da bi žena s didgeridoom mogla izazvati skandal među Aboriginima, sličan onome koji je izazvala Nicole Kidman - kaže 25-godišnja potpredsjednica udruge Didgiland Iva Zelenko.

Australsku zvijezdu tv voditelj Thomas Gottschalk “natjerao” je u njemačkom talk showu da zasvira. No, iako puhanje N. Kidman nije bilo impresivno, dio udruga Aborigina oštro je prosvjedovao, napomenuvši da didgeridoo sviraju samo muškarci. “Didgeridoo je sveti instrument, zabranjen ženama, a Kidman je pokazala nepoštovanje naše kulture”, grmio je aboridžinski aktivist Richard Green, dodavši da sviranje didga žene čini neplodnima.

- Cijenim kulturu Aborigina i nikada ne bih svirala ceremonijalne pjesme ni sudjelovala na obredima - kaže Iva Zelenko. Također, dodaje, nikada ne bi tražila da zasvira neki od njihovih instrumenata, jer zna da je to neprihvatljivo. No, “svjetovno” sviranje, smatra, ne vrijeđa.

U Nizozemskoj može
- Oglasile su se i druge udruge koje ženama ne brane sviranje. U svijetu postoje brojne profesionalne sviračice didgea, poput Nizozemke Lies Beijerinck, koja je uostalom nastupila na tamošnjoj premijeri filma “Australija” - objašnjava Zelenko te dodaje: - A ono o neplodnosti… U to baš ne vjerujem.

Izvor: Večernji hr Sandra Veljković

PROMAŠENI EP SA IZVRSNOM NICOLE KIDMAN

Nebojša Đorđević    Film

Foto: outnow.ch

Britanska bogatašica dospijeva u australsku divljinu, gdje pronalazi mrtvog muža, pa sama mora povesti golemo krdo stoke na otkup…

Negdje na polovici slavne filmske priče “Moja draga Clementine” Johna Forda, u divlji grad Tumbstone s poštanske kočije silazi fina, gracilna plavuša s uljuđenog Istoka.

Do kraja filma šerif Wyatt Earp svladat će aktere bezakonja. Plavuša Clementine, međutim, do kraja će filma svladati Earpovu zapadnjačku krutost i pretvoriti ga u gospodina koji zna plesati i ide u crkvu. Iz sinteze divljaka i kulturne žene, pripovijeda Ford, sintetizira se američka nacija.

Divljina sjeverne Australije

U filmu “Australija” Baza Luhrmanna nacija se također kali iz erotske veze divljeg čovjeka od akcije i plavokose dame. Ovaj put, međutim, plavojka je Engleskinja, divljina nije Wild West, nego sjeverna Australija, a nacija nastala u “državotvornom” vjenčanju nije američka, nego australska. Luhrmannov film pripovijeda o britanskoj bogatašici koja odlazi u australsku divljinu ne bi li muža preotela ljubavnici.

No, muža nalazi mrtva, a imanje u rasulu, pa uz pomoć Goniča (Drovera) mora odvesti dvije tisuće grla stoke do vojnog otkupa u luci Darwin. Pritom je u toj nakani pokušava spriječiti tipski vestern negativac - lokalni stočarski monopolist Carney. Junakinja i junak u toj namjeri uspiju, ali tada ih u idili zatječe drugi, gori kaštig: rat s Japanom.

Luhrmanov film, ukratko, pravi je “državotvorni film” u tuđmanovskom smislu. Australija je, po Luhrmannu, sinteza krokodildandijevskog divljaka i engleske civilizacije, a taj par k tomu još ima i posvojeno dijete: malog Aboridžina.

Zanimljivo je u tom smislu uspoređivati “Australiju” s još jednim filmom o sintezi australske nacije - “Nedom Kellyjem” Gregoryja Jordana. U (mnogo boljem) Jordanovu bogataši imitiraju engleski životni stil i teže održati kolonijalni odnos. Sirotinja je ona koja je uronjena u prirodu i preko prirode se srodi s novom zemljom. Kod Luhrmanna toga nema: Australija ne nastaje iz grča emancipacije, nego iz vjernosti kruni i vojsci.

Između herojstva i komike

“Australia” je trebala biti nešto poput starinske, konzervativne epopeje. Neobično je takav projekt vidjeti u rukama Baza Luhrmanna, manirista specijaliziranog za stilizirane, artificijelne kroskulturne filmove poput “Romea i Julije” ili “Moulin Rougea”. Luhrmann je čovjek koji u karijeri jedva da je snimio kadar izvan studija, a sada je trebao snimiti ep u eksterijeru. No, ako je “Australija” nešto kao vestern, onda se teško sjetiti vesterna gdje režiser tako zazire od prirode i preferira utočište računarske grafike.

“Australija” je, ujedno, ep bez epskog junaka. Drover Hugha Jackmana manekenski je nezanimljiv, pa se čini da je šteta što su producenti bili škrti i otjerali Russela Crowea iz filma: s Croweom bi film dobio neku mačo-gravitaciju i uzemljenost u primordijalnu zbilju. Nicole Kidman je zato izvrsna: junakinju Sarah Ashley glumi s finom međunotom između herojstva i komike, i zapravo je rijetka svijetla točka ovog osrednje zabavnog i ne osobito pametnog filma.

Izvor: Jutarnji hr Jurica Pavičić