KOKO ŠANEL OBELEŽILA 2008. GODINU

Mirjana Stanojevi?    Film, Kultura, Vesti

NJUJORK - Zaslugom modnog kreatora Karla Lagerfelda lik i delo čuvene revolucionarne Koko Šanel obeležilo je kraj 2008. godine.

U želji da na adekvatan način obeleži 125 godina od rođenja kreatorke, Lagerfeld je upriličio izložbu u Njujorku, lansirao Šanel kovanicu, osmislio modnu reviju i snimio kratki nemi film o ovoj čuvenoj ženi.

Lagerfeldov desetominutni, ali visokobudžetni film biće premijerno prikazan ove nedelje u Parizu u pozorištu Le Ranela zajedno sa predstavljanjem Šanelove Pariz-Moskva predjesenje kolekcije.

„Uvek sam voleo neme filmove. Danas su ljudi ponovno spremni za nemi film jer provode sate čitajući sms poruke i mailove,” izjavio je on, apreneo sajt “Hepinovisad”.

I Pavlovič u filmu

Kreator je u filmu okupio poznate pripadnike svoga društva, uključujući modela Brada Keniga, svog telohranitelja, kao i ličnog advokata Sebastiena Jondeua, a model Edita Vilkevišute je odglumila mladu Koko iz 1913. godine kada je legendarna kreatorka tek otvorila butik.

Drugi deo filma odvija se u 1923. godini kada je robna marka već utemeljena. Radnja uključuje fascinantne, većinom ruske likove, poput ljubavnika Dmitrija Pavloviča od koga je i uzela kratku mušku jaknu i učinila je ženstvenom.

Lagerfeld: Koko je bila zavodnica

„Šanel je bila očaravajuća žena, otvorena za zavođenje muškaraca. Ove godine svi su odlučili da naprave film o njoj, a poznato je da ti filmovi nisu uvek tačni,” izjavio je Lagerfeld.

Lagerfeldov film snimao se dva dana u studiju u okolini Pariza i snimljen je u stilu holivudske produkcije.

Volela je raskoš dvora

Koko Šanel je bila opčinjena Rusijom i raskoši u kojoj su živeli ruski vladari. Ne samo što je Coco od svog ljubavnika velikog vojvode Dmitrija Pavloviča pozajmila ideju za kratke tople kapute sa duplim kopčanjem, a inspirisana Rusijom 1927. godine lansirala i parfem po imenu Kur de Rusi, nego je i godinama sarađivala sa istaknutim ruskim kreativcima poput Stravinskog, Diaglieva i Lifara.

Kolekcija po imenu „Pariz - Moskva” slavi tradiciju i vrhunsko umeće izrade odeće. prikazana je u Mezon d’Art u Parizu. Dizajner je rekao kako je svaku sliku imao u mislima. Kolekcija je obuhvatila elemente Rusije i ruskog folklora.

Novčić

„Moda nije nešto što živi samo u haljinama. Moda je na nebu, na ulici, moda ima veze sa idejama, sa načinom na koji živimo i sa tim što se događa,” izjavila je modna vizionarka pre više od 50 godina.

U čast 125. rođendana nezaboravne Koko, Karl je dizajnirao zlatne i srebrne kovanice od pet eura.

S jedne strane nalazi se portret Madam Koko, dok se s druge strane nalazi broj pet - simbol i „srećan brojkuće Šanel.

Kampanja francuske nacije

U saradnji s francuskim Ministarstvom za kulturu, ovim je činom odata još jedna velika počast nezaboravnoj Koko. Ovu modnu revolucionarku njen najbolji „izum” - mala crna haljina, doveo je na Tajmsovu listu najuticajnijih osoba 20. veka. Ona je bila jedina osoba na toj listi iz sveta mode.

Promocija limitirane kolekcije kovanica koje se prodaju po ceni od 5.900 eura deo je velike kampanje odavanja počasti ženi koja je zadužila Francusku i svakako pomogla mitu o Francuskinjama kao najelegantnijim ženama sveta.

Kolekcija putuje do 2010.

Izložba pod nazivom šanel Mobil art postavljena u paviljonu u Central parku u Njujorku bila je dostupna publici u oktobru 2008.

Mobil Art je svoju turneju započela u Hong Kongu u februaru ove godine, nastavila u Tokiju, a nakon Njujorka krenula put Londona i Moskve. Završnicu će imati u Parizu 2010. godine.

I Širli i Odri glumile Koko

Ovo je zaista bila godina obeležavanja Koko Šanel - na Lajftajm TV kanalu Širli Meklejn je na filmu otelotvorila 70-godišnju Koko u doba najveće slave, dok je Odri Tatu snimila film “Koko pre Šanela” o mladim danima nezaboravne modne ikone.

Gabrjel Bonur (Koko Šanel) je rođena 1883, a umrla 1971. godine. Svojim je stilom i načinom života popularizovala Šanel eleganciju poznatu po klasičnim kompletima, luksuznoj bižuteriji, parfemu Šanel 5, i, naravno, maloj crnoj haljini.

Izvor: Radio Televizija Vojvodine

GOSIŠNJICA ALTAMONTA: KO JE KRIV?

Nebojša Đorđević    Muzika, Vesti

Danas se navršava 39 godina od zloglasnog koncerta Rolling Stonesa na autopisti u Altamontu kod San Fransiska, na kom su Hells Angels na smrt izboli posetioca Mereditha Huntera dok su Stonesi svirali Under My Thumb.

Osim Stonesa, koji su svirali poslednji, nastupili su i Santana, Jefferson Airplane, The Flying Burrito Brothers i Crosby, Stills, Nash & Young, dok su The Grateful Dead otkazali nastup zbog narastajućeg.

Koncert koji je zamišljen kao Woodstock Zapadne obale zapamćen je kao jedan od najgore organizovanih događaja u rock istoriji, a imao je oko 300.000 posetilaca.

O ovom događaju nedavno je progovorio i tadašnji tur menadžer Stonsa Sam Cutler, koji je za tragediju okrivio vlast i policiju, optužujući ih da su namerno hteli da se koncert pretvori u katastrofu, kako bi stvorili otpor javnosti prema politički radiklanim elementima u rock’n'rollu.

“Tamo su bili i federalci i silne snage bezbednosti, ali su odabrali da ne učine apsolutno ništa tokom događaja”, kaže Cutler u dokumentarcu You Can’t Always Get What You Want.

O Altamontu inače nikada nije pokrenuta zvanična istraga, što Cutler smatra šokantnim.

Izvor: Popboks

SABRANA DELA MILOŠA CRNJANSKOG

Nebojša Đorđević    Knjige, Vesti

Beogradska izdavačka kuća “Štampar Makarije” i crnogorska “Oktoih” objavile su prvi put od 1994. novo izdanje sabranih dela Miloša Crnjanskog u 16 tomova, a taj značajan izdavački poduhvat nedavno je predstavljen publici i medijima u Jugoslovenskoj kinoteci. Kako je, prema navodima Tanjuga, tada rekao urednik “Makarija” Veselin - Lari Mišnić, upotrebljeno je kritičko izdanje kao osnova, a priređivač je bio prof. dr Milo Lompar, predsednik Zadužbine “Crnjanski”, koji danas važi za najboljeg znalca literarnog opusa najsvestranijeg srpskog pisca 20. veka.

Lompar je, u ime Zadužbine, izjavio kako je ta institucija, koja brine o literarnoj zaostavštini Crnjanskog i koja je naslednik autorskih prava, zadovoljna tim izdanjem, u kojem se, posle dve decenije, pojavljuju njegove hronike “Embahade” i “Kod Hiperborejaca”. On je pomenuo da je lane u Holandiji štampan prevod knjige “Kod Hiperborejaca” a da se ona u beogradskim knjižarama nije mogla naći. Lompar je dao kroki stvaralaštva Crnjanskog, koga mnogi smatraju jednom od najkontroverznijih ličnosti srpske književnosti uopšte. Nazvao ga je najvećim i najmodernijim srpskim piscem 20. veka, a te konstatacije obrazložio je činjenicom da je Crnjanski bio istovremeno briljantan pesnik, iako nije napisao puno pesama, romansijer - “Seobe” su proglašene najboljim romanom u srpskoj književnosti - hroničar, putopisac, esejista, biograf (sveti Sava, Mikelanđelo), novinar, pisac izvanrednih reportaža, memoara… Sabrana dela prodavaće se po ceni od 9.000 za svih 16 tomova, a moći će da se kupuju i pojedinačne knjige za 500 dinara, što je izuzetno povoljno jer su u tvrdom povezu.

Izvor: Građanski list

KAD SE PISCI ZAVADE

Nebojša Đorđević    Kultura, Vesti

Kako je nobelovac zamalo platio afričkom vraču da baci kletvu na njegova biografa


foto: Corbis

Jedna od zavada koje već godinama uveseljavaju literarni svijet i služe za prepričavanje sočnih tračeva na okupljanjima književnika sukob je između dvojice visokocijenjenih pisaca - Britanca trinidadsko-indijskog porijekla i Amerikanca. Riječ je o sir Vidiadharu Surajprasadu Naipaulu, dobitniku plemićkog naslova 1990. i Nobelove nagrade za književnost 2001. i Paulu Therouxu, istaknutom piscu i putopiscu čijih je nekoliko romana Hollywood ekranizirao (”Obala komaraca” s Harrisonom Fordom, Helen Mirren i Riverom Phoenixom, “Ulica polumjeseca” s Michaelom Caineom i Sigourney Weaver).

Prije dva desetljeća odnos između njih bio je prilično idiličan: etablirani književnik Naipaul bio je prijatelj i mentor Therouxu, koji je nakon prvih književnih radova 1972. objavio i stručni rad: “V. S. Naipaul - uvod u njegova djela”. Međutim, prijateljstvo je trajalo do 1998., kad je Theroux objavio svoju drugu, nimalo pohvalnu knjigu o svom odnosu s Naipaulom te o Naipaulu i njegovoj supruzi: “U sjeni sir Vidija”. U jednoj recenziji ta knjiga opisana je kao “neprekidno pljuvanje po Naipaulu i njegovoj Nadiri”, a tipičan ulomak iz nje opisuje Naipaula kao “duboko antipatičnog, mrgodnog škrca sklonog histeričnim ispadima kojem je rasa stalno na pameti”. Nije Theroux jedini koji se obrušio na Naipaula i njegov karakter: još jedan biograf - Patrick French - navukao je na sebe gnjev trinidadsko-indijsko-britanskog nobelovca i njegove supruge, ali njegova razotkrivanja neugodnih istina o siru Vidiju nisu bila tako bolna kao “nož u leđa” od bivšeg prijatelja.

Na slici: Naipaul (lijevo) i Theroux 1986., dok još nisu bili u zavadi

(Ne znamo je li Theroux koristio baš sve što zna o Naipaulu za svoje napade, ali moramo napomenuti jednu činjenicu koja narušava vjerodostojnost tog inače izvrsnog književnika: u njegovu putopisu “Herkulovi stupovi” iz 1995., u kojem je opisao svoj obilazak obala Sredozemnog mora, ima poglavlje i o Dalmaciji u kojoj se našao usred rata 1993. Opisujući situaciju, Theroux je tako slabo shvatio stvari da je proglasio Hrvate pravoslavcima, a Srbe protestantima!)

No, u novom broju magazina “Tattler” otkriven je jedan od najbizarnijih detalja o tom književnom sukobu Naipaul-Theroux: sir Vidi i njegova Nadira zamalo su platili afričkom vraču da baci kletvu na Paula Therouxa! Naime, nedavno je bračni par Naipaul posjetio Ugandu, gdje je na tamošnjem sveučilištu on prije 40 godina bio “writer-in-residence”; kako Nadira piše u Tattleru, “tamo je upoznao jednog čovjeka koji je i sam htio biti pisac, čije ime on sad ne spominje, ali ja znam da je to jedan Amerikanac opsjednut Naipaulom koji mene mrzi upornošću stršljena.” Kad su već bili u Ugandi, usput su posjetili jednog od tamošnjih vračeva. Kako u Tattleru piše Nadira, vrač je pažljivo pogledao njezina supruga i počeo postavljati pitanja:
- Želi li on biti podmlađen? Ili mu netko stoji na putu? Ima li netko koga se želi riješiti?” Njoj su, kaže, na to pitanje na pamet pali bijedni izdajnički biografi. Međutim, Naipaul je bio suzdržan i nije htio platiti bacanje kletve na svoga literarnog neprijatelja.

Kad je obaviješten koliko je blizu bio da na njega bude bačena kletva, Theroux je za Sunday Times izjavio: - Vračevi i vješci su dio lokalnog kolorita samo za turiste, omalovažavajuće nadmene tipove i stereotipe kakvi su gospodin i gospođa Naipaul. Nekakav pravi vrač bi vjerojatno ustanovio da je gđa Naipaul prava mušterija za njegove tretmane.

Tu izgleda Theroux nije bio daleko od istine, ako je vrač zbilja bio pravi, jer je zabilježeno da je dotični, dok su Naipaulovi odlazili bez da su mu išta platili, dobacio Nadiri da je ona “zla žena kojoj nikakav džudžu (afrička vradžbina) ne bi mogao pomoći”.

Izvor: Večernji hr Marko Fančović

“OPASAN SMEH” NA VRHU

Nebojša Đorđević    Knjige, Vesti

U deset najboljih književnih ostvarenja u ovoj godini kritičari „Njujork tajmsa” uvrstili i knjige Toni Morison, Đampu Lahiri, Roberta Bolanja i Britanca Džulijana Barnsa

Toni Morison; Džulijan Barns

Mnoge izdavačke kuće potpuno su obustavile ugovore sa piscima novih knjiga jer kriza je, kako se ocenjuje, ovoga puta pogodila i američke čitaonice pa se ljubitelji knjige sve češće odlučuju da štiva pozajme iz neke od javnih, besplatnih biblioteka. Krahom Volstrita ubrzano je odumiranje književnih i umetničkih kritičara: Danas su retki časopisi i još ređi dnevnici koji ovaj žanr neguju u svojim redovnim brojevima. Među svetionicima na američkom literarnom okeanu je književni dodatak „Njujork tajmsa” koji izlazi nedeljom, u okviru njujorškog dnevnika. Sud koji izriče nekoliko književnih kritičara u ovom podlisku smatra se neprikosnovenim. Tu je i nedeljnik „Njujorker”, pre svega čuven po biserima istraživačkog novinarstva ali i po novim pričama mladih talenata ili već poznatih pisaca.

U deset najboljih knjiga objavljenih u Americi ove godine, prema upravo objavljenoj oceni književnih kritičara „Njujork tajmsa” spada zbirka trinaest priča „Opasan smeh” Stivena Milhausera, „Milost” Toni Morison, jedine žive američke autorke koja je dobila Nobelovu nagradu za književnost (1993), „Holandija” Džozefa O’Nila, irskog pisca i advokata koji je rastao u Turskoj, Iranu, Mozambiku i Holandiji da bi pre desetak godina sa suprugom Seli, urednicom „Voga”, našao svoj dom u hotelu Čelzi u Njujorku…

U najbolja literarna ostvarenja kritičari su uvrstili novi roman Đampe Lahiri „Strana zemlja” („UnaccustomedEarth”), američke književnice indijskog porekla, dobitnice Pulicera, a u probranom društvu je i jedan prevod. Reč je o knjizi čileanskog pisca Roberta Bolanja „2666″, koji je umro u pedesetoj godini još 2003. Ovaj roman objavljen je na španskom, posthumno, još 2004. a sada ga naknadno otkriva Amerika.

Ostalih pet - od deset najboljih knjiga godine, iz domena su publicistike. Iz različitih uglova razmatra se kako je jedina svetska supersila u „ratu protiv terorizma objavila rat američkim idealima”, o čemu u knjizi „Tamna strana” piše Džejn Majer. Ona, takođe, dokumentovano razmatra i neuspešne pokušaje određenih funkcionera u Bušovoj administraciji koji su se uporno trudili, rizikujući svoje karijere, da se ne pređe opasna granica i sačuva vladavina zakona i američkih osnivačkih principa. Dopisnik „Njujork tajmsa” Dekster Filkins u „Ratu zauvek”, kroz vinjete, opisuje rat izbliza. Na svojim reporterskim putovanjima od 1998. do danas posećivao je i razgovarao sa džihadistima u Kabulu, marincima na straži u Faludži, porodicama koje su izgubile sinove u Bagdadu. Filkins predočava teške posledice i„stvarno ljudsko značenje takozvanog rata protiv terorizma”.

Zanimljivo je da je britanski književnik Džulijan Barns, ovoga puta, ubrojan među najbolje autore publicistike u Americi. Knjigom memoarskih razmišljanja „Nije to ništa strašno” (kod nas početkom jeseni objavila beogradska „Geopoetika”, u prevodu Ivana Filipovića), Barns opisuje kako je od ateiste postao agnostik i kroz večnu temu o smrti i starenju razmatra pitanje religije.

Nema, međutim, u najužem izboru američkih kritičara nijednog drugog pisca koji piše na stranom jeziku. Prevodi književnih dela u Americi su retki i zakasneli. Ima i izuzetaka: portugalski nobelovac Žoze Saramago redovno se pojavljuje na engleskom jeziku, a vrlo su česte i knjige meksičkog pisca Karlosa Fuentesa. Publika je upoznata i sa najnovijim delima Orhana Pamuka koji je od nedavno postao profesor na Kolumbiji. Među brojnim ljubiteljima lepe književnosti strahuje se da bi ekonomska kriza dodatno da suzi prozor u literarni svet van granica Amerike.

Izvor: Politika Zorana Šuvaković