26. novembar - OLIVERA KATARINA

Nebojša Đorđević    Muzika

Pevačica zabavne i narodne muzike Olivera Katarina održaće koncert 26. novembra u velikoj dvorani Doma sindikata.

Olivera Katarina je posle odsustva od 30 godina sa javne scene, napravila svoj veliki povratnički koncert u junu ove godine u Centru “Sava”, kada je priredila muzički spektakl pevajući raznovrstan repertoar od francuskih šansona preko srpskih narodnih pesmama do ciganske muzike.

Krajem 1960-ih i početkom 1970-ih godina, Olivera Katarina je pevajući srpske narodne pesme i ciganske romanse održala više od stotinu koncerata širom sveta, a posebno su bili zapaženi njeni nastupi u pariskoj dvorani “Olimpija”.

Zvezda nagrađivanog filma Saše Petrovića “Skupljači perja” iz 1967. i jugoslovenske zabavne muzike tog vremena, Katarina je potom nestala iz javnog života u koji se vratila tek ulogom u ovogodišnjem filmu “Čarlston za Ognjenku” Uroša Stojanovića.

Pre povratka u “Čarlstonu za Ognjenku” Olivera Katarina je poslednji put stala pred filmsku kameru 1974. godine u čak četiri filma “Polenov prah”, “Partizani”, “Crveni udar” i “Derviš i smrt”.

Pre nekoliko godina objavila je autobiografiju “Aristokratsko stopalo”, a prvi put u Centru “Sava” nastupila je 2006. godine, kao gošća belgijske pop grupe Vaya Con Dios.

Izvor: (Beta/MONDO)

GDE SU SRBI VAN SRBIJE

Nebojša Đorđević    Dijaspora, Knjige


U predgovoru Enciklopediji srpskog naroda (Zavod za udžbenike, 2008), pored ostalog, piše: „Kao i u svakoj enciklopediji, tako je i u ovoj prednost data svemu što je u vezi sa srpskim narodom, njegovom teritorijom i kulturom u najširem značenju.” Pronalazimo, potom, i rečenicu: „Nismo zanemarili ni srpsko rasejanje.” Međutim, stvari ne stoje tako.

Kako je tretirana savremena srpska književnost izvan granica Srbije?  Odnosno, koji su pesnici i pisci, književni istoričari, teoretičari i kritičari zastupljeni iz prekodrinskog ambijenta?

U Enciklopediji, pre svega, vidimo imena pesnika iz Srbije: Simon Simonović, Petar Cvetković, Božidar Šujica, Gojko Đogo, Dragomir Brajković, Radomir Andrić, Pero Zubac, Tanja Kragujević, Adam Puslojić, Duško Novaković, Žarko Rošulj, Branko Kukić, Dragan Stanić (Ivan Negrišorac), Zlata Kocić, Dragan Lakićević, Tiodor Rosić, Rajko Lukač, Milan Orlić…

Banjaluka je značajan centar srpske kulture u kojem žive i rade ozbiljni pesnici, ali i širom Republike Srpske: Ranko Risojević, Đuro Damjanović, Zoran Kostić, Ranko Pavlović, Branko Čučak, Vladimir Nastić, Predrag Bjelošević, Ranko Preradović, Anđelko Anušić, Branko Brđanin Bajović, Boro Kapetanović, Stevka Kozić-Preradović, Milenko Stojičić, Ružica Komar, Darko Cvijetić, Mirko Vuković, Radomir D. Mitrić… Ni slovce o njima u Enciklopediji srpskog naroda. Kao da je enciklopedija srbijanska, a ne srpska.

U Enciklopediju su obilato uvršteni ovdašnji univerzitetski profesori i predavači raznih generacija: Dušan Ivanić, Jovan Delić, Aleksandar Jovanović, Sava Damjanov, Radivoje Mikić, Bojana Stojanović-Pantović, Milivoj Nenin, Goran Maksimović i drugi; oni su mahom i saradnici Enciklopedije. No, nema njihovih kolega iz Banjaluke: Branko Milanović, Predrag Lazarević, Miljko Šindić, Zorica Turjačanin, Ranko Popović, Mladen Šukalo, Mladenko Sadžak, Predrag Pevulja, Mirjana Vlaisavljević, Sanja Macura i drugi. Naravno, nema ih ni kao saradnika Enciklopedije.

Uz neke pesnike, pak, nalaze se podaci da su bili urednici časopisa i izdavačkih kuća, a kod drugih, kojima je to bila odlika javnog posla, uopšte ne stoji. I ne samo to, njih čak i nema, kao i mnogobrojnih nezaobilaznih pesnika: Slobodan Rakitić, Milorad Đurić, Ranko Jovović, Srba Ignjatović, Ivan Gađanski, Boško Ivkov, Milan Nenadić, Aleksandar Ristović, Vujica Rešin-Tucić, Radoslav Zlatanović, Vojislav Despotov, Momčilo Popadić, Boško Ruđinčanin, Dušan Vukajlović, Krstivoje Ilić, Slobodan Kostić, Milan Milišić, Ljubica Miletić, Zlatko Krasni, Budimir Dubak, Nikola Vujčić, Vladimir Kopicl, Miroslav - Cera Mihailović, Vasa Pavković, Nebojša Devetak, Milovan Marčetić, Saša Radojčić, Gojko Božović…

Enciklopedije ne trpe nesistematičnost, brzina pripreme im je strana, one traže veliko konsultovanje i bdenje nad idejom koja ih je pokrenula. A „opravdanje” da je posredi prva enciklopedija takve vrste, ili da je ona tesna za sve, nije nikakav argument. Enciklopedija mora biti neprikosnoveno tačan vodič kroz realne činjenice i podatke. Veliki padovi se događaju kad su žurba i kraj mandata glavni motor projekta. Izrada enciklopedije „na juriš„ nije preporučljiva. U tako brzometnom kontekstu, „struka” biva, nažalost, poražena, postaje žrtvom preglomaznih ambicija i ubrzanog krparenja.

Izvor: Večernje novosti

U ZAGREBU PREDSTAVLJENA FOTOMONOGRAFIJA O JASENOVCU

Nebojša Đorđević    Knjige, Vesti

ZAGREB - U Hrvatskom domu likovnih umetnika u Zagrebu danas je održana promocija knjige Nataše Mataušić “Jasenovac - fotomonografija”, na kojoj je istaknuto da je cilj te knjige utvrđivanje istorijske istine, odnosno utvrđivanje kriterijuma izbora slika za muzejsku postavku u memorijalnom centru.

Knjiga Nataše Mataušić je prva knjiga gde su u centru pažnje fotografije za koje je rečeno da su vezane za ustaški logor smrti Jasenovac, izjavio je recenzent knjige, istoričar Mario Jareb.

On je dodao da se analizama slika i potpisima uz njih ustanovilo da nisu sve vezane za Jasenovac, već su neke od njih vezane i za druge zločine koje su počinile ustaše ili druge zaraćene strane u ratu.

Cilj naučnih radova je pokazati kakav je Jasenovac uistinu bio, izjavila je profesorka muzeologije Žarka Vujić, dodavši da se autorka služila fotografijama i dokumentima iz više naučnih ustanova: Hrvatskim državnim arhivom, memorijalnim područjem Jasenovac i Istorijskog muzeja.

Urednica jasenovačke biblioteke “Banalnost zla” Tea Benčić Rimaj rekla je da je Jasenovac kao gubilište povezan sa sadašnjim trenutkom u kome se podaci pretvaraju u žrtve različitih dnevnopolitičkih stavova i u kome “mnogi misle nasilno odvojiti tragediju od logike”.

Analiza

Nakon promocije, kojoj su prisustvovali istoričari i studenti istorije i muzeologije, Mataušićeva je za Tanjug izjavila da se knjiga zasniva na analizi 120 fotografija za koje se decenijama govorilo i pisalo da prikazuju Jasenovac i zločine koji su tamo počinjeni, od kojih je šezdesetak autentično.

Knjigu, na kojoj je intenzivno radila dve godine, podelila je u pet celina. Jednu čine fotografije koje su ustaše radile u propagandne svrhe i koje su bile tehnički najbolje, ali nisu odražavale pravo stanje u logoru.

Druga celina su fotografije Jasenovca snimljene iz voza, pri čemu su oni koji su ih pravili rizikovali živote, treća - fotografije koje je odmah nakon oslobođenja 1945. snimila Zemaljska komisija za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih saradnika.

Četvrta celina su fotografije za koje se ne zna ko ih je snimio, ali su vezane za Jasenovac, a petu čine sporne fotografije jer su, iako na njima piše da prikazuju stradanja u Jasenovcu, snimljene na nekom drugom mestu.

Fotografije

Ona je rekla da su mnoge fotografije imale višestruke legende na šta se odnose ili su se zbog ležernosti ili nedovoljnog pristupa materijalima dovodile u vezu s Jasenovcem.

Iako tada nije bilo falsifikata, ona je ustanovila da su kod pojedinih neki delovi bili odrezani, kao na primer kod slike koja pokazuje leševe uz prugu, ali se u pozadini video natpis stanice “Lepoglava”, gde su ustaše takođe imale logor.

Neke slike snimljene su u Dahauu, a neke od slika gde se vide odsečene glave pokazuju zločine Nemaca nad partizanima u Istri.

Originali fotografija koje je još 1944. objavila “Borba” uz oznaku da se radi o partizanima u Istri nalaze se u istorijskom muzeju u Ljubljani, ali je s njima u vezi sporno što se kao počinioci zločina označavaju nemačke jedinice koje su u tom momentu bile negde drugde, rekla je Mataušićeva.

Potpisi

Neke od slika imaju različite potpise kojima se međusobno optužuju ustaše i partizani, pa tako slika za koju piše da prikazuje likvidaciju u Jasenovcu zapravo pokazuje likvidacije u Sisku koje su počinjene pre povlačenja ustaša, kako tvrde partizani, ili nakon ulaska partizana u grad početkom maja 1945, kako tvrde ustaše.

Knjiga Nataše Mataušić je treća u ediciji biblioteke. Prva je katalog muzejske postave oko kojeg, skoro dve godine nakon postavljanja, postoje kontroverze da li je modernistički ili revizionistički u smislu da zataškava užase koji su počinjeni u Jasenovcu.

Druga knjiga je popis imena 72.193 žrtve Jasenovca koji su sastavili Đorde Mihovilović i Jelka Smreka, mada se broj žrtava logora, po procenama u Hrvatskoj, kreće, i preko 80.000, ali se za mnoge ne znaju imena.

NOVI IZGLED SAJTA IK “PROMETEJ”

Nebojša Đorđević    Knjige

NOVI SAD - Najveća izdavačka kuća u Vojvodini, novosadski Prometej, danas je krenula s novim izgledom svog sajta www.prometej.co.rs.

Za razliku od dosadašnjih mogućnosti, posetioci Prometejevog sajta će moći da biraju opcije engleskog ili srpskog jezika, ćirilice ili latinice.

Posebno će se obradovati čitaoci Velikog rečnika stranih reči i izraza, autora akademika Klajna i dr Šipke jer će moći da ga koriste i “on lajn”.

Prometej na svom novom sajtu svojim posetiocima ponudiće uskoro i mogućnost preuzimanja delova knjiga iz svojih izdanja i niz drugih pogodnosti koje će se „u hodu” poboljšavati.

Izvor: Radio Televizija Vojvodine

NIJE KRAJ

Mirjana Stanojevi?    Film

Nije kraj

Režija: Vinko Brešan

“Nije kraj” je crnohumorna ljubavna priča o Srpkinji Desi (Nada Šargin) i Hrvatu Martinu (Ivan Herceg) koji su se upoznali u vreme rata u Hrvatskoj devedesetih godina XX veka.

Martin je kao snajperista nekadašnje hrvatske vojske imao zadatak da ubije Desinog muža, četničkog vojvodu.

Čekajući vojvodu imao je na nišanu i Desu. Posmatrajući je kroz “mušicu” on se zaljubio u nju.

Rat se završio, a fascinacija je ostala.

Tragajući za Desom, put ga vodi u Beograd do Caneta (Branko Cvejić), producenta porno filmova, od kog saznaje da je Desin makro Stevan (Voja Brajović).

Publika u Srbiji bila je u prilici da novi Brešanov film pogleda na Sinema siti festivalu u Novom Sadu, kao i na Festivalu glumačkih ostvarenja u Nišu, na kojem je Nada Šargin osvojila nagradu “Carica Teodora” za najbolju žensku ulogu.

Film “Nije kraj” učestvovao je na 55. Festivalu igranog filma u Puli, gde je glasovima publike u Areni dobio najveću ocenu. Film je dobio četiri “Zlatne arene” za najbolji kostim, scenografiju, montažu i za najbolju sporednu mušku ulogu (Leon Lučev). Pored službenih festivalskih nagrada, neformalnom anketom koja je vođena među festivalskim selektorima i novinarima film “Nije kraj” ocenjen je kao drugo najbolje ostvarenje na ovogodišnjem pulskom filmskom festivalu.

Izvor: B 92